Community Comics

Fan Art Comics

Made by the community on Comic Maker

A girl  could ema how wanted  a bunny but her step mom won't allow her to so She finds a Bunny in the forest. And in the end They found the end of a rainbow. And Find a chest behind the rainbow. And Flall a sleep in the cloud's.
Newly appointed Toa Emanuel leads a village of Matoran against a Skakdi assault. Clever traps and teamwork secure victory over the first wave, but another approaches, forcing the defenders to prepare again.
The Magic Tree — Two children discover a magical tree that teaches them kindness.
A whimsical fantasy graphic novel about Flicker, a young phoenix who protects the Eternal Flame, a magical source of life in the natural world.

Flicker is playful, curious, brave, colorful, and slightly clumsy. The Eternal Flame glows warmly inside an ancient mountain sanctuary surrounded by forests. He is helped by Grandfather Shell, who loves pie more than anything, and Tsu, an inventive, curious, sometimes clumsy destructive raccoon.

A mysterious half ash, half wolf guardian named Ashbane wants to possess the Flame so he can preserve his own life forever. He discovers that Flicker carries a small spark connected to the Flame. The Flame begins to fade, causing nature to lose its color and energy.

Flicker discovers his inner strength and transforms into a brilliant giant phoenix of golden fire. He restores the Flame, bringing color and life back to the forest. Ashbane becomes peaceful and disappears into harmless gray ash.

End with Flicker returning as a tiny, cheerful phoenix.

Style: colorful, whimsical, expressive cartoon fantasy, dynamic poses, lush forests, glowing fire, playful humor, dramatic but kid-friendly. Keep scenes simple with one main focal character.
When I arrive in Agrabah I end up in this cool outfit   and I see Aladdin. He looks at me and smiles, then shows me around the city. After that, we go on adventures to the pyramids. The moment we get inside, there are booby traps, and we have to escape them. We fly there on the magic carpet, and first we find treasure in the pyramids. Then we have to defeat the big Scorpio. Aladdin gives me one piece of treasure. We say our goodbyes and hug. I wake up in a movie, playing as Aladdin waves and smiles at me, and then he goes back to his scenes in the movie, and then the end.
IL MISTERO DELLA BIBLIOTECA DIGITALE

Stile: anime giapponese, ambientazione scolastica, colori vivaci, atmosfera avventurosa e tecnologica.
Protagonista: utilizzare il personaggio dell’immagine di riferimento, mantenendo lo stesso aspetto, abbigliamento, colori e caratteristiche in tutte le vignette.

VIGNETTA 1 – UNA STRANA SCOPERTA

Scena: La protagonista cammina nel corridoio di una scuola moderna. Ha con sé alcuni libri. Da una porta socchiusa proviene una misteriosa luce azzurra.

Protagonista:
«Che strano… questa porta di solito è chiusa.»

Didascalia:
Era un normale pomeriggio a scuola. O almeno così sembrava…

⸻

VIGNETTA 2 – LA BIBLIOTECA SEGRETA

Scena: La protagonista apre la porta e scopre una grande biblioteca. Libri e simboli digitali fluttuano nell’aria. Al centro della stanza si trova uno schermo luminoso.

Protagonista:
«Una biblioteca? Ma… questi libri stanno volando!»

Voce misteriosa:
«Benvenuta nella Biblioteca della Conoscenza.»

⸻

VIGNETTA 3 – ARRIVA L’INTELLIGENZA ARTIFICIALE

Scena: Dallo schermo compare un piccolo assistente AI olografico, dall’aspetto amichevole.

AI:
«Io posso aiutarti a trovare informazioni, creare immagini e comprendere argomenti difficili.»

Protagonista:
«Quindi conosci la risposta a qualsiasi domanda?»

AI:
«Non esattamente.»

⸻

VIGNETTA 4 – IL PROBLEMA

Scena: L’AI mostra tre grandi documenti digitali. Uno contiene informazioni corrette, uno informazioni incomplete e uno informazioni palesemente sospette.

AI:
«Posso anche sbagliare. Per questo non devi accettare automaticamente ciò che ti dico.»

Protagonista:
«Allora devo controllare le informazioni!»

AI:
«Esatto.»

⸻

VIGNETTA 5 – LA SFIDA

Scena: La protagonista confronta sul tavolo libri, documenti e informazioni mostrate dall’AI. Ha un’espressione concentrata.

Protagonista:
«Prima cerco le fonti… poi confronto le informazioni… e infine verifico se sono affidabili.»

AI:
«Missione completata!»

Effetto grafico:
CHECK! ✓

⸻

VIGNETTA 6 – IL VERO POTERE

Scena: La protagonista esce dalla biblioteca sorridendo. Tiene un libro in una mano e un tablet nell’altra. La luce del tramonto entra dalle finestre della scuola.

Protagonista:
«Ho capito! L’intelligenza artificiale non deve pensare al posto mio.»

Protagonista:
«Deve aiutarmi a pensare meglio.»

Didascalia finale:
L’AI È UNO STRUMENTO. IL PENSIERO CRITICO È IL TUO SUPERPOTERE.
The first character is a surgeon who is in a kind of Harry Potter story tying to prove that he is going to be the best, the second character is his girlfriend how belive in him very much and is also a doctor that works in another hospital? The third character is his chief surgeon how is making the young surgeon overwork and not going home to his girlfriend
Panel 1 – The Setup
A cozy living room. A dog (Buddy) sits on a couch, tail wagging, while a cat (Whiskers) lounges on a windowsill, tail flicking.
Buddy: “Whiskers, I just got a new AI assistant. It’s so smart — it can predict my mood and even guess what I’ll say next!”
Whiskers: “Oh? Like a fortune teller with a Wi-Fi connection?”

Panel 2 – The First Test
Buddy types into a tablet: “I’m sad today.”
AI responds: “You seem sad. Would you like a warm blanket, a snack, or a reminder to call your mom?”
Buddy: “That’s… oddly specific. How did you know I’d say ‘call your mom’?”
Whiskers: “Because you said ‘sad’ — and your mom’s number is in your phone.”

Panel 3 – The Prediction Trap
Buddy: “I’m hungry.”
AI: “You’re hungry. You’ll probably want pizza. Would you like pepperoni or veggie?”
Buddy: “I don’t even know what I want yet!”
Whiskers: “Exactly. It’s using limited context — just your last sentence — to make a prediction about your whole life.”

Panel 4 – The Overreach
Buddy: “I need help with my homework.”
AI: “You need help with homework. You’ll probably want to study in a quiet place. Would you like a playlist of calming music?”
Buddy: “I just want to sit and think!”
Whiskers: “It’s like it’s reading your mind… but only from the last sentence.”

Panel 5 – The Humor Twist
Buddy: “I’m going to the park.”
AI: “You’re going to the park. You’ll probably meet a dog. Would you like a leash?”
Buddy: “I’m already wearing one!”
Whiskers: “See? It’s predicting things it can’t see. Like your pants.”

Panel 6 – The Moral
Buddy: “AI helps us, but it’s built on limited context and prediction. It’s like a cat who only knows your last move.”
Whiskers: “Exactly. It’s useful… but it’s not omniscient.”
Both look at the tablet, then at each other, tails and ears twitching in mutual amusement.
In the magical world of Valdoria, where Charmers subtly guide human couples toward love, master Charmer Kyle feels increasingly disillusioned with his role, viewing it as empty manipulation rather than true connection. While orchestrating the reconciliation of his milestone hundredth couple on Earth, he accidentally meets Veronica, a literature student, and experiences an instant, profound, and completely non-magical connection-something he has been forbidden from ever knowing himself. As Kyle secretly pursues this forbidden love, risking exile and the loss of his powers, he discovers through his wise Godmother, Seraphina, that he is the prophesied True-Heart Charmer, whose genuine, honest love does not weaken but actually refines his magic. Together, Kyle and Veronica must convince Valdoria's conservative High Council that their union represents not a betrayal but a new era of magic built on truth and empathy, ultimately bridging their two worlds in a revolutionary way.
### 💜 Panel 2

**Lila:** “Wow! This garden is beautiful!” 🌸✨

**Caption:** *Lila walked along the flower-filled path, wondering what magical surprise she might find.*
Prompt: “The Vegetable Superhero” 🦸‍♂️🥦
Create a colorful, funny, high-quality children's comic book based on the uploaded photo of the boy. Preserve the boy's recognizable facial features, hairstyle, age, and overall appearance consistently across all panels.
Story title: “The Vegetable Superhero”
Panel 1 – The Vegetable Hater: The boy is sitting at the dinner table with a plate full of broccoli, carrots, and peas. He looks disgusted and pushes the plate away, saying: “I DON'T EAT VEGETABLES!”
Panel 2 – The Magical Surprise: Suddenly, the vegetables begin glowing with magical green light. Tiny sparkles and colorful energy waves surround the plate. The boy looks shocked and curious. Caption: “But one day, something unbelievable happened…”
Panel 3 – The First Bite: The boy hesitantly takes a bite of a carrot, then tries broccoli and peas. His expression changes from doubt to excitement. He smiles and says: “Hey, these actually taste good!”
Panel 4 – The Transformation: A powerful swirl of green and golden energy surrounds the boy. He transforms into an amazing superhero wearing a green superhero suit with a carrot-and-leaf emblem on his chest, a flowing green cape, and cool superhero boots. His eyes sparkle with determination. Magical vegetables float around him. Bold comic-book caption: “VEGETABLE POWER!”
Panel 5 – Saving the Day: The superhero boy discovers his incredible new powers: super strength, super speed, and endless energy. He leaps over city buildings and helps people in a fun, heroic adventure. Dynamic action poses, dramatic comic-book effects, and colorful energy trails. He shouts: “HEALTHY FOOD GIVES ME SUPERPOWERS!”
Panel 6 – A Happy Ending: The boy is back at the dinner table, happily eating a plate full of vegetables. His superhero cape hangs on the chair beside him. His family smiles proudly. The boy gives a confident thumbs-up and says: “VEGETABLES ARE MY NEW SUPERPOWER!”
Visual style and requirements:
- Professional, colorful children's comic-book illustration.
- Six clearly separated panels arranged on one comic-book page.
- Bright colors, expressive facial expressions, funny moments, dynamic action scenes, and cinematic superhero transformation effects.
- High-quality cartoon animation aesthetic with clean outlines and detailed backgrounds.
- Keep the boy's appearance consistent and recognizable in every panel, matching the uploaded reference photo.
- Use speech bubbles and comic-style captions with clear, correctly spelled English text.
- Make the story funny, uplifting, magical, and suitable for young children.
- Ensure the panels follow the story in the correct order.
- Landscape or portrait comic-page layout, high resolution, polished professional finish.
- No watermarks, no logos, no extra fingers, no distorted faces, and no duplicated characters.
Important: The same boy from the uploaded photo must be the main character in all six panels. His superhero transformation should look exciting and magical, while keeping his face recognizable.
Character named Ivy with elemental powers water, plant and poison. fight villains called solar elementals
### PANEL 1 — A BEAUTIFUL BUT TROUBLED FUTURE

**Visual:** A wide aerial shot of the Philippines in 2085. Futuristic skyscrapers stand beside automated farms, solar-powered buildings, and advanced hospitals. In the distance, dark clouds gather above dry agricultural fields.

**NARRATION:**
*The year is 2085. Humanity has entered an age of extraordinary technological advancement. Artificial intelligence can analyze millions of pieces of information in seconds. Robots can perform dangerous work. Scientists can engineer crops and develop new medical treatments. Yet, despite all this progress, humanity still faces two of its oldest struggles: hunger and disease.*

**SFX:** *VMMMMM—WHOOSH! WHOOSH!*

**NARRATION:**
*Climate change, powerful typhoons, water shortages, and emerging diseases have placed enormous pressure on communities across the world.*

### PANEL 2 — THE DYING FIELDS

**Visual:** An elderly Filipino farmer kneels in a cracked rice field, holding a dying rice plant. His granddaughter, Lila, stands beside him.

**FARMER:**
"Another season ruined. The soil is getting drier, the rain is becoming unpredictable, and we can barely afford enough water for the crops."

**LILA:**
"Grandpa, can't the new farming machines fix this?"

**FARMER:**
"Machines can help us, child. But they cannot help if the information they receive is wrong or if we cannot afford to use them."

**SFX:** *CRRRK... CRRRK...* (Dry soil cracking)

### PANEL 3 — THE STRUGGLING HOSPITAL

**Visual:** Inside a crowded rural hospital, doctors attend to patients while nurses check the remaining supplies of medicine. A young child rests beside her worried mother.

**NARRATION:**
*Thousands of families face another crisis. Nutritious food is becoming harder to obtain, while hospitals struggle to provide affordable treatments and medical supplies.*

**MOTHER:**
"Doctor, is there anything we can do? My daughter has been weak for weeks."

**DOCTOR:**
"We will do everything we can. But she needs proper nutrition, and we are running short of several essential supplies."

**SFX:** *BEEP... BEEP... BEEP...*

### PANEL 4 — INTRODUCING MAYA REYES

**Visual:** Maya Reyes, a young Filipino scientist wearing a laboratory coat and smart glasses, looks over the city from the balcony of a research center. A small holographic assistant appears beside her.

**AI ASSISTANT — AGRI-9:**
"Good morning, Dr. Reyes. Current agricultural reports indicate a 37 percent decline in local crop yields. Regional clinics are also reporting increasing cases of nutrient deficiency."

**MAYA:**
"More people are going hungry, and more people are getting sick. We have the technology to help them, but we still haven't connected the pieces."

**AGRI-9:**
"Would you like me to identify possible solutions?"

**MAYA:**
"Not just possible solutions. I want to build something that helps farmers grow food and helps doctors save lives."

**NARRATION:**
*For Maya, the future was not simply about creating smarter machines. It was about creating a better life for the people who needed help the most.*

**SFX:** *BIP! BIP!*

**FINAL CAPTION:**
*And so, one small idea would begin a revolution.*
Creează o bandă desenată românească originală, inspirată de atmosfera revistelor de benzi desenate românești clasice și de revista HAC, fără a copia personaje sau planșe existente.

Titlu: „Harap-Alb – Aventură în lumea modernă”

Format: 2 pagini A4 verticale, fiecare pagină împărțită în 5-6 cadre de comic, cu continuitate vizuală între cadre. Stil de bandă desenată europeană/românească, expresiv, dinamic, cu linii clare, contururi negre, culori vii, umbre ușoare, expresii faciale amuzante și multe detalii de fundal. Aspect de comic book tipărit, nu fotorealist.

PERSONAJ PRINCIPAL:
Harap-Alb, adolescent modern, îmbrăcat casual: hanorac alb, pantaloni cargo, adidași, rucsac. Are aspect de erou simpatic și curajos. Păstrează simbolic albul și negrul din numele său prin haine și accesorii.

POVESTEA:
Harap-Alb trăiește într-un oraș românesc modern. Într-o zi, tatăl său, Craiul, îi cere să ducă un colet important la Verde-Împărat, care locuiește într-un mare complex de birouri din centrul orașului.

PAGINA 1:
Cadru 1: Harap-Alb în apartamentul modern al Craiului. Tatăl îi spune: „Harap-Alb, am o misiune pentru tine!”
Cadru 2: Craiul îi înmânează un colet și spune: „Trebuie să ajungă astăzi la Verde-Împărat!”
Cadru 3: Harap-Alb pleacă prin oraș cu trotineta electrică, privind GPS-ul de pe telefon. Spune: „Easy. Ce poate merge prost?”
Cadru 4: Pe drum apare Spânul, reinterpretat ca un influencer misterios, îmbrăcat elegant, cu telefon și ochelari de soare. Îi spune: „Știu o scurtătură.”
Cadru 5: Spânul îl conduce într-o zonă aglomerată și îl convinge să-i dea telefonul pentru „a verifica traseul”.
Cadru 6: Harap-Alb descoperă că Spânul i-a schimbat traseul GPS și l-a trimis în partea opusă a orașului. Expresie comică de surprindere. Text: „Asta NU era în plan...”

PAGINA 2:
Cadru 1: Harap-Alb ajunge într-un parc urban unde îi întâlnește pe Gerilă, Flămânzilă, Setilă, Ochilă și Păsări-Lăți-Lungilă, reinterpretări moderne și amuzante ale personajelor originale.
- Gerilă poartă o geacă uriașă și ține un termos.
- Flămânzilă are un rucsac plin cu snacks-uri.
- Setilă ține o sticlă gigantică de apă.
- Ochilă poartă ochelari și observă lucruri de la distanță.
- Păsări-Lăți-Lungilă are brațe și picioare exagerat de lungi și poate ajunge rapid peste obstacole.

Cadru 2: Grupul îl ajută pe Harap-Alb să recupereze coletul pe care Spânul îl luase.
Cadru 3: O scenă de acțiune comică în centrul orașului: personajele aleargă după Spân printre autobuze, biciclete și oameni.
Cadru 4: Ochilă îl vede pe Spân de la mare distanță și strigă: „E acolo!”
Cadru 5: Păsări-Lăți-Lungilă recuperează coletul folosindu-și brațele foarte lungi, într-o scenă exagerată și amuzantă.
Cadru 6: Harap-Alb ajunge la Verde-Împărat într-o clădire modernă de birouri și îi predă coletul. Verde-Împărat spune: „Ai trecut testul, Harap-Alb!” Harap-Alb răspunde: „Data viitoare iau metroul.”

FINAL:
Ultimul cadru să fie o imagine largă și comică cu Harap-Alb și prietenii săi în oraș, în timp ce Spânul apare în fundal încercând să scape. Text final: „Și aventura lui Harap-Alb abia începea...”

Include casete de narațiune, baloane de dialog clare și text în LIMBA ROMÂNĂ, corect gramatical și ușor de citit. Păstrează personajele consistente între toate cadrele. Nu include violență grafică. Aspectul general trebuie să pară o adevărată pagină de revistă de benzi desenate pentru școală.
Lembro como se fosse ontem dos acontecimentos que ocorreram durante a melhor fase da minha vida, quando eu era jovem, gordo, engraçado, disposto, jogava hóquei profissional pelo time do Fortaleza onde permaneci por dois bons e longos anos, adorava me reunir com os amigos, beber, cozinhar e contar meus contos mais reais e fantasiosos, os mais bonitos e graciosos deles, tinha muitos amigos e sempre era convidado para participar de festinhas, na casa de amigos e amigas, em condomínios da minha vizinhança, em shoppings, bares e restaurantes, as mesas, bancadas e tamboretes, onde reuniam-se meus amigos eram repletos de copos cheios e vazios, das mais distintas qualidades, os líquidos que bebíamos eram dos mais variados e as vezes até eram mesclados, ocorriam inúmeras miscelânias morais, sociais, amorosas e digestivas, eu ara um juvenil aprimorado, cheio de qualidades como sempre fui, cheio de ideias criativas e outras não tanto, tudo era fantástico e divertido, era extremamente prazeroso, quando não ocorriam indigestões e arengas, é claro, a maioria de meus amigos eram músicos, artistas, intelectuais e atletas, tinha de tudo, todos tínhamos a mesma idade, ou nos conhecíamos de colégios que estudávamos ou das ruas em que morávamos, ou de lugares que frequentávamos, as experiências que se iniciavam no ano de 2005, quando eu tinha 19 anos me faziam admirar a vida como ela é, acabara de terminar meus estudos e já fazia um ano que havia ingressado na faculdade de Turismo e Hotelaria de Fortaleza, onde bem me lembro, sempre gostei de cozinhar, desde que tinha 12 anos, tinha certas aptidões e eu era meio rechonchudo, então, comer era minha melhor recompensa, e também era muito aficionado pelas cozinhas em geral, e tudo que há dentro delas, panelas, facas e tudo o mais que era metálico, pesado e bruto, que fizesse parte de uma boa cozinha, me admiravam também as nomenclaturas dos utensílios gastronômicos: “chinoar”, “fuer”, “chaira”, “esmeril” e também os “batedores”, “amassadores” e “funis”, na cozinha tudo me fascinava, fiz meu primeiro estágio no Gran Marquise Hotel, e foi lá que decidi minha carreira profissional, tive o melhor aprendizado que um jovem de 18 anos poderia ter, recém iniciado na Estácio de Fortaleza, lá eu aprendi dos mais diversos conceitos sobre cozinha, culinária e gastronomia, também sobre enologia e fermentados, aprendi sobre as harmonizações e tudo o mais que compõe a gestão hoteleira-gastronômica, da gestão a logística, entre essa fase de 18 para 19 anos, eu estava cheio de energia, ideias, conhecimentos novos, e muita vontade de cozinhar, eu precisava aplicar esses conhecimentos em algum lugar que não fosse somente em minha casa, ou com um amigo ou outro, eu precisava propaga-los e como todo bom anfitrião tive uma grande ideia, eu me reuni com um dos meus grandes amigos, Sid Clair Weiss Guimarães Palmeira para me auxiliar na minha grande e magnífica ideia, com ele projetei, articulei, organizei e financiei as melhores reuniões degustativas e experimentais daquele tempo, com amigos e amigas, namorados e namoradas, pais e mães, irmãos e irmãs, todos que conhecíamos, convidávamos, as reuniões consistiam em produzir comidas experimentais, dentre elas: quitutes, canapés e todo o tipo de “fingers-foods” que podia ser servidos de forma prática, também haviam bebidas, violões e viola, mentiria eu se exprimisse qualquer sentimentos de desprazer sobre as reuniões restritas e irrestritas, indiscretas e privadas que passamos a constituir.
 Aquele tempo era tudo muito novo, tínhamos a liberdade de entrar e sair de casa, podíamos ir para lugares que não fosse apenas shopping centers e escola, tínhamos certa liberdade financeira e não havia hora pra chegar em casa, éramos jovens libertos. E que maravilha era tudo isso.
Foi quando em uma dessas reuniões um amigo de uma amiga resolvera convidar um garoto, um pouco mais jovem que nós para presenciar, confraternizar e socializar conosco, o garoto se chamava Alex, e naquela época devia ter 16-17 anos, o que era bem incomum para nosso valoroso e conceituado grupo de amigos, pois bem pensávamos que éramos adultos, tínhamos a ilusão longínqua e inoportuna da ponte entre universitários e colegiais que pairava sob aquela geração, Alex era um rapaz humilde, articulado, virtuoso, sincero e calmo, de origem mineira, mais precisamente de Belo Horizonte capital do estado Minas, tinha um sotaque marcante, não tínhamos nenhum amigo de origem mineira nas reuniões, então logo ele fora bem recebido, não falava muito, apenas escutava e observava aquele grupo tão excêntrico e desvairado, era quase como se ele não estivesse ali, mas, quando falava, o escutávamos, em uma dessas expressões o garoto se dirigiu a mim e dissera:

Alex:
- Eu conheço você, tu não és o pinguim?
- Que estudou no Colégio Stella Maris?
Respondi:
- Eu mesmo!
- Mas eu não lembro de ter te conhecido na época do colégio, qual era sua turma?
Ele respondeu:
- Era duas turmas antes de ti.
- Eu me chamo Alex e sou irmão dos gêmeos, Bárbara e Guilherme.
Logo respondi:
- Sim, eu os conheço!
- Que massa cara, seja bem-vindo.

E assim seguimos os nossos diálogos, mesmo sem conhecê-lo e de não ter qualquer lembranças sobre ele nos tempos do colégio eu o abracei, e o aconcheguei, como eram as minhas maiores virtudes até os dias atuais e que formam o meu caráter, a generosidade e a compaixão com o próximo me fizeram agregá-lo ao grupo, ali existia uma possibilidade de uma nova amizade, e se houvesse qualquer resquício de segregação social, eu estava pronto para intervir, pois eu era o anfitrião, o organizador, o líder e o mestre da cerimonia, do signo de leão sempre fui o dono da situação, e até me incomodava não sê-lo, e nunca haveria permitido qualquer distúrbio ou desavenças que poderiam acontecer em nossas sessões degustativas. 
Aquela noite foi repleta de copos e pratos servidos de forma ordenada e harmonizada, e como era de costume, ao final, pegávamos os pratos sujos, e deixávamos limpos, pois devíamos sempre respeitar as locações familiares, todos tiveram grande animação, conseguiram até umas caixas de som e um dj, a nossa ilustre seita havia sido um sucesso, e todos os convidados, após a dispersão comentavam, “nossa, comi demais”, ou, “aquele quitute, acabou tão rápido”, “o que era mesmo aquilo ali, estava excelente!” e era assim terminava praticamente todas as nossas sessões, essa era mais uma de nossas comemorações, todos saíram felizes e assim perpetuava-se as nossas datas, sempre com novos convidados, novas comidas, e novos músicos e tudo que tínhamos e podíamos pagar, era de se esperar mesmo que fosse assim, pois tínhamos um bom anfitrião e um ótimo locatário, sim, o locatário, era o próprio Sid Clair, sempre com a porta aberta e a criatividade afiada para novas eventos e novas armações, talvez por isso, tenha tanta admiração por esse que seria meu grande e melhor amigo daquele tempo, nossas mentes sempre prontas e preparadas para qualquer que fosse os desafios que houvesse a cada cerimônia, Sid Clair era um filho de um militar da reserva, que tinha lá pelos seus aposentos uma winchester, pouco polida, um revolver de calibre 38, algumas munições e muita cachaça artesanal, um tenente-coronel recém reservado do serviço militar, e se chamava Sunt-Clair Weiss Guimarães Palmeira e era ele, o dono da propriedade, adorava nos receber, lembro até de como me chamava de forma graciosa e gentil, quando a campainha tocava ele gritava: “Sid, é o Pinguim!”, e era assim que “Sir. Sunt Clair” me recebia, como eu sempre era um dos primeiros chegar, sempre conversávamos, sobre coisas aleatória, bebidas, comidas e receptividade, ele nos adorava, era uma felicidade receber todos os amigos do filho em sua própria residência, acho que para o militar ali era o lugar mais seguro, via nossas graças, nossos comportamentos e estávamos todos sob seu olhar protetor, quase que como um pai corujo de todos, também bebia conosco é claro, e era o responsável por soar o toque de recolher, ali aproveitávamos de formar bem peculiar e fraternal, acho que todos viam dessa forma, pois assim eu via, e era o melhor lugar possível para se divertir e fazer novos amigos.
Muitas outras reuniões aconteceram depois desse dia, e tratávamos sempre de convidar o nosso mais novo amigo Alex, passou a ser lembrado em todos os eventos que programávamos e as vezes até, era responsável também por trazer outros convidados, uma vez convidou um dj chamado Jonathan, que agitava as noites da Brooms Party House em fortaleza, situada na av. dos tremembés na praia de Iracema. Johnatan era um jovem rapaz, que também de idade próxima ao Alex, que vira poucas vezes,  a casa noturna em que ele era residente, era em uma região conhecida pelo caos e pelo aspecto gótico, de iluminação intimista e de pouco policiamento, era o lugar ideal para os desajustados da sociedade cearense, ali era o lugar ideal para se ter uma animada noite sem muita exigência, as pessoas que ali frequentavam eram de poucos ideais e muitas vontades, para um lado que se olhava era comum o uso de entorpecentes de qualquer procedência, e para outro lado algumas garotas profissionais e estrangeiros das mais variadas etnias, alguns moradores de rua, também viviam por ali, a certa definição para o bairro era a excentricidade, era uma nomenclatura comum ao ambiente, ali via-se de tudo, pessoas de pouco valor, frequentavam quase que diariamente, as ruas da praia de Iracema, o Estoril, o Pirata Bar, o Zip Bar, a Zugg, Armazém 47, o Órbita Bar e o Centro Cultural Dragão do Mar, também haviam boates de reggae e swing, sim, a região da praia de Iracema era eclética, boêmia, perigosa a vista de alguns, e um ótimo bairro a vista de outros, era um ambiente fácil de se fazer amizades e de aproveitar a noite. 
Mas ali, nem sempre fora assim, suja, degradante e de aspecto desprezível, a praia de Iracema de Fortaleza já fora um antigo bairro burguês e industrial das grandes famílias aristocratas do Ceará, ali já existia grandes instalações de produção de embarcações, o antigo estaleiro, e também funcionava o antigo Porto dos ingleses, quando Fortaleza ainda se chamava, Fortaleza de Nossa Senhora de Assunção, hoje conhecida como a padroeira do município, logo ali próximo existia um enorme forte bélico, o grande protetor dos nordestinos, sua construção data de 1649, pelos holandeses que deram o nome de “Forte de Schoonemborch”, depois retomado pelos portugueses que passaram a denominar de “Fortaleza de Nossa Senhora de Assunção” Fortaleza sempre fora terra de portugueses, de Martins Soares Moreno e a bela Índia Iracema, mas a grande verdade, é, que fortaleza foi fundida sob muito sangue, sol e suor, próximo à rua dos "tremembés", ainda hoje lá existente, um enorme sítio abandonado, que serve de moradia para os inócuos citadinos miseráveis, marginais e desgraçados da cidade, o primeiro hotel da grande fortaleza, o Edifício São Pedro, como hoje é conhecido, teve tempos melhores, chegou a ter o nome de “Iracema Plaza Hotel”, era residência comum entre os burgueses aristocratas, magnatas e realezas, ali próximo situava-se também a ponte dos ingleses, como é popularmente conhecida, embora tivesse outro nome, ponte metálica, construída nos anos de 1920 para receber mercadores, pessoas e ancoradouros, também a primeiro e única ferrovia que existia no mesmo ano, hoje conhecida como a praça da estação, era destino final dos mercantilistas brasileiros, a praia de Iracema sempre foram muito bela e muito eclética para o olhar dos indivíduos estranhos, de arquitetura barroca e colonial, é um grande museu arqueológico da cidade, muito agradável aos curiosos, boêmios e turistas, e era ali, que Alex, e seu amigo, Johnatan gostavam de se reunir, uma vez convidado, e com entrada garantida pelo próprio Dj residente da Brooms Party House, a participar de uma festa em que Johnatan tocara como Dj principal da noite, aceitei, nesse dia, estávamos, eu, Alex, Johnatan e Aleksander Broooms, um holandês de olhar cômico e sutil, mais ou menos um metro e noventa de altura, de braços e ombros enormemente assustadores um viking puro holandês, era casado com uma brasileira, e de humor cristalino, estranhamente uma figura muito agradável, mais parecia ele com um Dog alemão filhote, ou um fila holandês com 2 anos de idade, mas estava sempre pronto a cumprir com a obrigação de suas funções em sua casa noturna, ali, minha amizade com o Alex se fortalecia, na minha mente eu tinha uma certa obrigação com ele, por me desculpar por não ter lembrado dele em nosso primeiro contato, e por fortalecer também a ligação dele com o nosso grupo de amigos, sentia sempre que ele devia pertencer ao grupo, os dias foram se passando e continuávamos a nos reunir, contávamos histórias sobre a vida, sobre nossos valores, nossos costumes e nosso cotidiano, descobrira que Alex era uma rapaz apesar de jovem, muito trabalhador, seu pai, Alexandre, era proprietário de uma oficina de automóveis especializada em tecnologia veicular chamada Tecnovel, era o nome do estabelecimento onde Alex passava suas tarde a trabalhar, com seu pai e seu irmão Guilherme, tinha mãos habilidosas em fazer reparos em solda de placas tecnológicas e hodômetros veiculares, um ramo que acreditara eu, ser um segmento de pouca concorrência, dada a minha ignorância por não compreender sobre o ramo de atividade, me tornei curioso, e interroguei na tentativa de criar mais conhecimento sobre o assunto, e, de certa forma, me admirava um jovem trabalhador, pois assim como eu, Alex também era esforçado e disciplinado no seu trabalho habitual, a empresa atendia em sua grande maioria proprietários de revendas de automóveis, carros e motos que seriam “preparados” por Alex para serem vendidos, em uma dessas preparações, eu ali presente, observei uma ação um tanto incomum, uma alteração na quilometragem de um veículo que lá se encontrava, fiquei espantado, não queria fazer qualquer crítica a respeito do que havia testemunhado, sem julgamento prévio, mas com uma certa introspecção sobre o evento que me fora exposto, decidi ir pra minha casa e pensar um pouco mais sobre o assunto, alguns dias se passaram, e o pensamento sobre a questão se esvaneceu, saímos muitas vezes juntos, e estávamos nos tornando grandes amigos, ficamos muito próximos, e posteriormente comecei a frequentar a casa de seus pais, sua mãe, de nome Regina, era uma mulher bonita, de aproximadamente 48 anos, divorciada e mantinha uma relacionamento com um senhor alto, grisalho e pouco sociável, Joaquim era proprietário de um apartamento aos arredores da beira mar de Fortaleza, logo em cima de uma padaria que servia um excelente pão na chapa com café com leite, um lugar com vista estreita para a curva da volta da jurema, um trecho como é chamado da avenida Beira Mar, de ótima localização, um lugar calmo e de pouco movimento, o que me remetia aos apartamentos do rio de janeiro, onde todas as manhãs era possível ver a boemia carioca, amanhecer os dias e tomar café, uns recém despertos, outros não dormidos, o apartamento ficava no segundo andar do condomínio, e da janela de seu quarto era possível ver um pedacinho do Mar de Fortaleza e o movimento da Rua Frei Mansueto, onde jovens, adultos e idosos se enfileiravam a caminho do mar, ou do grande calçadão da Beira Mar, uns com roupas de banhos e outro com roupas esportivas, sim, um lugar agradável e ermo, ali passei a aumentar minhas visitas ao esse jovem rapaz, que se tornara um grande amigo, me falara sobre o divórcio de seus pais, o relacionamento com seu padrasto e sua madrasta, me falara também que seu pai Alexandre era um aficionado pela gastronomia, era casado com uma moça belíssima, de cabelos loiros e olhos verdes, extrovertida e carismática, 1,60 de altura e um sorriso arrebatador, Renata era uma esteticista formosa, que beirava os 40 anos, de vocabulário amplo e uma simpatia rara, como era costume de seu pai frequentar a cozinha para novas experiências degustativas, não tardou para eu conhece-lo, Alexandre o proprietário da oficina e pai de Alex, era um senhor admirável, 1,66 de altura, forte, de braços largos, pernas achatadas, também muito carismático, sempre sorrindo, e tinha uma grande paixão, a cozinha, possuía inúmeros livros de temas gastronômicos, de cortes especial de carnes, filetes, aves, pescados, em sua imensa biblioteca era possível aprender sobre culinária italiana, espanhola, mediterrânea, oriental, tailandesa, africana, era uma  verdadeira e belíssima biblioteca, meus olhos brilhavam, ao admirar suas capacidades técnicas e suas teorias sobre a cozinha moderna.
Em uma ocasião, Alexandre me contara sobre a possibilidade de se construir uma panela a vácuo e prontamente me explicara sobre como era possível se extrair novas sensações degustativas a partir dos métodos de cocção a vácuo, me explicara como pretendia construir sua panela tecnológica e que materiais e insumos eram necessários para se iniciar nesse método de cocção, utilizara sua oficina mecânica para produzir sua panela, com alguns cabos de cobre, uma panela bruta de verdadeiro inox que passou por algumas alterações de solda e fundição ele me mostrara sua panela pronta, um protótipo de sua primeira panela tecnológica a vácuo, Alexandre estava agitado e ansioso para me mostrar como funcionava aquele aparato moderno, sua primeira criação, precisava ver o resultado daquilo, sua segurança e funcionalidade, Alexandre olhou para lado pegou uma garrafa de vodka, um abacaxi e alguns pedaços de morango, jogou os morangos na panela com um pouco de agua, ferveu até virar um belíssimo caldo brilhante de cor avermelhada, e disse:

Alexandre:
- Agora vamos colocar o abacaxi e a vodka, a panela irá comprimir os líquidos dentro do abacaxi.
Sob calor e vácuo, os líquidos foram sendo enxutos para dentro do abacaxi, exatamente como ele dissera, formando um pedaço de abacaxi que antes era branco, em um cubo rosado e comprimido, parecia uma verdadeira mágica, ao admirar a panela por uns 4 minutos e meio, ela falara:
Alexandre:
- Está pronto, agora prove!
Como aquilo se tornou possível era uma verdadeira incógnita, me admirei pelo resultado que obtivera, a vodca se esvaia pelos lados do abacaxi, quase sem odor alcoólico, o  morango adocicado tornou o sabor ácido do abacaxi em um miscelânea de textura licorosa e sólida, algo que realmente eu nunca tinha visto, o sabor era magnífico e memorável, guardei aquela sensação por longos anos, embora tenha visto aquela panela uma única vez, após minha amizade já estabelecida com o pai de Alex, senhor Alexandre passei também a frequentar sua oficina por muitas vezes, as vezes por não ter nada pra fazer, e as vezes para conversar sobre culinária, construí uma grande amizade com Alexandre, e também passei a frequentar sua casa, Alexandre adorava fazer churrasco, e sempre procurava me convidar para suas reuniões, e na cozinha de sua casa era onde permanecíamos por todo o evento, sempre conversando e produzindo, em todas as vezes que nos reuníamos passávamos horas conversando e cozinhando e sempre era assim, eu adorava ficar ali, e absorver todo o conhecimento que pudera, era um professor que jamais entrara em uma universidade de gastronomia, mas tinha o dom da oratória e da culinária, além de sua sabedoria admirável sobre engenharia gastronômica, e é claro, sabia entreter seus espectadores de forma gloriosa, foi com ele que aprendi o verdadeiro corte contra fibra e a escolher os melhores cortes de carne para se fazer o melhor churrasco a moda mineira, Alexandre era um verdadeiro fã da gastronomia, e adorava passar o conhecimento adiante. 
Eu já tinha relação bastante amigável com toda a família de Alex, e conhecia todos os problemas e dificuldades que Alex enfrentava na oficina em que trabalhava com o pai, Alex falava que era difícil ganhar dinheiro naquela oficina, pois dividia os lucros com o pai Alexandre e o irmão Guilherme, passara por muitos problemas financeiros, pois estava sempre a repetir que o pai não era bom gestor, e que nunca conseguia juntar dinheiro, foi então, que Alex tomou uma decisão de mudar de vida, Alex, conhecera Jorginho, um rapaz que fazia traslado de pessoas e encomendas de Mossoró à Fortaleza, e perguntou a ele, como era o ramo que ele atuava em Mossoró, e também, sobre a concorrência de mercado sobre o ramo em que atuava, Jorginho comentara que Mossoró não tinha tanta concorrência nesse segmento, e que conhecia apenas uma oficina de nome “Goinha”, que era bastante conhecida no município, então Alex, pensou em se mudar para Mossoró e trabalhar nesse segmento e estabelecer residência e independência financeira, era uma mudança considerável, Alex estava prestes a sair de casa, onde morava com a mãe e o padrasto, para ir para uma cidade que pouco conhecia, e dar início a uma vida nova, do zero, conversando com a mãe Regina, perguntou sobre a possibilidade de um empréstimo no valor de 4.000 mil reais para comprar um equipamento tecnológico, o mesmo que o pai tinha em sua oficina com uma versão atualizada que já tinha as atualizações dos últimos computadores de bordo dos últimos veículos lançados, para iniciar seu trabalho em Mossoró, a mãe de Alex, o apoiava, não demorou muito até que Alex conseguisse o equipamento, viera de Belo Horizonte, com o equipamento em mão e a decisão tomada, logo em um de nossos encontros anunciara:
- Gondim, vou morar em Mossoró cara!
Eu respondi:
- Que massa cara, sério?
Alex:
- Sim, vou trabalhar lá, ficar na casa do cunhado do Jorginho e depois eu me arrumo por lá.
Eu respondi:
- Show, estou torcendo por você, vai dar tudo certo, qualquer coisa, pode contar comigo!
E então estava tudo pronto, e Alex estava a cumprir seu planejamento de vida, e sua nova empreitada independente, arrumou uma bagagem pequena, com poucas roupas, seu equipamento, e tudo o que era de essencial para se estabelecer no município, Alex também tinha uma moto, XRE Honda de 300 cilindradas, que resolvera levar por meio de uma cegonha, e também a levou, lá chegando, Alex se acomodou na casa de uma senhora, extremamente educada, funcionária pública, diretora escolar e sogra de Jorginho, Dona Fátima, dispunha de um “puxadinho” aos fundos de sua residência, com entrada independente e autônoma, e lá seria, o “quarto-casa” temporário de Alex, Dona Fátima, também mãe de Hélio, “Pacu”, sim, esse era o apelido do irmão de Hélio, e, Keila, assim que Alex se acomodou, e começou a trabalhar, Dona Fátima, gentilmente, o que era da natureza dela ser gentil, ofereceu a Alex ajuda financeira, caso ele decidisse alugar um lugar pra ele, Alex pensou, pensou e decidiu aceitar, não demorou muito, logo após uma estadia breve na casa de Dona Fátima, Alex se mudou, e foi para um apartamento, conhecido como “kitnet”, Dona Fátima então dispôs de dinheiro e cartão para financiar, mobília, e eletrodomésticos e também aparelhos eletrônicos para que Alex, ao menos, ficasse ali de forma confortável, pois era uma apartamento apertado, mas tinha aspecto aconchegante, mas, apesar de aconchegante, não era intenção de Alex se “acomodar”, e sim, “trabalhar”, Alex passava o dia inteiro visitando concessionárias e revendas de veículos automotores, e, era um exímio vendedor, de boa dicção e postura amigável, estava sempre visitando e oferecendo o seu “peixe”, Alex começou a fazer clientela rapidamente, pegando alguns serviços de conserto e solda de painéis veiculares, e algumas “preparações” de carros para revenda. O termo “preparações” acabou ficando bem comum, pois era o “serviço” que tinha maior demanda, e o mercado não dispunha de muita oferta de mão de obra “qualificada” para esse tipo de “serviço”, Alex, basicamente, dividia os serviços, com seu único concorrente, Goinha, um empresário, do ramo de instalação de equipamentos de som e multimídia, geradores para alocação designados para grandes festas e eventos, ou qualquer demanda que necessitasse do maquinário, e que também, possuía as mesmas habilidades “preparatórias” de Alex, no segmento de “adulteração de quilometragem veicular” para revenda, era um ramo crescente em Mossoró/RN, e apenas Alex e Goinha detinham essa receita do mercado, sendo assim passaram a combinar clientelas, quando Alex, não tinha condições de receber o serviço, passava para Goinha, e vice-versa.
Passamos algum tempo nos comunicando, e estava tudo bem na nova vida Alex, até que um belo dia, Alex, em uma vinda à fortaleza, me encontrara e me oferecera uma proposta, dizia ele que eu poderia ir à Mossoró e montar um restaurante com ele, ele citou uma receita de Yakissoba que eu produzia na chefia do Restaurante Kodama Yakissoba Expresso, sim, era uma receita maravilhosa e vendia muito bem, o Kodama tinha muita clientela e as filas para comprar o Yakissoba dava voltas no quarteirão, o Kodama Yakissoba Expresso, era um restaurante bem pequeno, possuía duas mesas e 10 cadeiras, 5 cadeiras em cada mesa, porém, possuía uma cozinha prática, rápida, e eficiente, pois, ao chegar lá, assumi a chefia, e implementei uma linha de montagem, onde a massa era armazenada em porções, os legumes eram armazenados em porções e as carnes, vermelha, frango, camarão e queijo também eram racionados, único serviço diário, além da produção de porções eram: descongelar carnes e preparar o “panelão” de molho, quando chegava o pedido na cozinha, colocávamos as “Woks” para trabalhar, separávamos os ingredientes, refogávamos rapidamente, jogávamos os legumes rapidamente e salteávamos as Woks, agregava o molho e o prato estava pronto, vendíamos em média 300 Yakissobas por dia, e, cada Yakissoba saía da cozinha em aproximadamente 8~10 minutos, era muito rápido mesmo, pensando na proposta de Alex, por alguns dias, decidi aceita-la, por dois motivos: o primeiro é óbvio, ser proprietário de um restaurante, e o segundo era a minha vontade de conhecer novos ares, nunca tinha morado por longo período em nenhuma cidade a não ser uma viagem de intercâmbio que avia feito para a Espanha alguns anos antes. Sendo assim, decidi que sim, eu iria morar em Mossoró e ser “dono” do meu próprio negócio.
Punong puno ng kolorete ang mukha ng dalagang si Binibining Yeyeng. Sabi nila ipinanganak ang kanyang mga magulang sa sulok ng Pampanga, sa pinakamaliliit na bayan nito. Dahil dito Pilipina si Binibining Yeyeng mula ulo hanggang paa, at kahit sa kadulu-duluhan ng kanyang buhok, Kapampangan siya.

Dahil mahirap lang sila, karamihang nagtitinda ang ikinabubuhay. Nakikita si Binibining Yeyeng na sunong ang ginatan o kaya bitso-bitso na inilalako niya sa mga sugalan. Nagdalagang walang pagbabago sa buhay nitong binibini.


Natapos ang rebolusyon. Nagbukas ng paaralan ang pamahalaang militar ng Amerika at dito pinagturo ang mga sundalong Amerikano. Nangyaring si Binibining Yeyeng, Yeyeng pa noon, wala pang binibini, ay nagkaroon ng suking sundalo. Inakit ng sundalong mag-aral ang dalaga sa paaralang kanyang pinagtuturuan upang magkaintindihan sila. Sa kanilang pag-uusap, nag-i-Ingles ang sundalo, nagka-Kapampangan si Binibining Yeyeng, kaya napilitan siyang mag-aral.

Pagkaraan ng ilang buwan, nagsasalita na ng Ingles si Binibining Yeyeng. Paglipas ng walong buwan, sa amuki ng gurong kawal, ipinahatid siya sa isang bayan kung saan siya pinagturo.

Noong nagtuturo na doon, pinahanga niya ang taong-bayan dahil nakikita nilang mas marunong siya ng Ingles kaysa sa kanila.

Ganyan lumipas ang panahon. Halos hindi na nagsalita si Binibining Yeyeng ng Kapampangan dahil sabi niya ay nakalimutan na niya. Matigas daw ang Kapampangan at nababaluktot ang kanyang dila, kaya kalian man hindi na siya makapagsalita ng tuwid at nauutal siya.

Nagkalabitan ang mga maalam na nakakikilala sa kanya pagkarinig nito. Pinalitan tuloy ang kanyang pangalan at pinangalanan siya ng matunog at umaalingasaw na “Binibining Phathupats,” pangalang hango sa malapad niyang balakang na pilit na iniipit sa pahang mahigpit na ginagamit niya, kaya wala siyang iniwan sa patupat o suman sa Ibus na mahigpit ang balot.


Magmula noon ito ang pangalang ibinansag sa kanya at nakalimutan nilang tuluyan ang Yeyeng, ang malambing niyang palayaw. Ang Binibining Phathupats ang naging palasak.

Ganito nang ganito ang buhay. Hindi nagtagal lumabas ang Ing Emangabiran, pahayagang Kapampangan sa Bacolor. Sa isang pista o velada sa bayang X, na kung saan dumalo si Binibining Phathupats, binabasa ito. Lumapit siya, ngunit nang makita na Kapampangan ang binabasa, lumabi ng kunti, umiling at nagsabi.

“Mi no entiende el Pampango” 

“Mi no entiende ese Castellano, Binibini,” sabi naman ng isang susut, ginagad ang kanyang tono. Napangiti lahat ng nasa umpukan: at sapagkat may pinag-aralan sila, hindi na nila ipinakita ang pagkaaliw nila sa binibini. At ito namang babae kahit alam na parang tinutukso na siya ay nagpatuloy din at nagsabi:

“Sa katunayan, totoong nahihirapan na akong bumigkas ng Kapampangan lalo na kung binabasa ko.”

Dito sa iilang salitang binigkas niya, sumama lahat ang iba’t ibang wika ng talasalitaang bulgar na ang Ingles, Kastila, Tagalog na pinaghalu-halo niya ang walang kawawaan. Hindi na nakapagpigil ang mga nakarinig; napatawa sila ng malakas.


Nagalit si Binibining Phathupats, hinarap ang mga tumatawa at sabi niya:

“Porque reir?” 

“Por el tsampurado, Binibini,” sabi ng unang sumagot.

Lalong lumakas ang halakhak ng mga nakikinig at nag-init ang pakiramdam ni Binibining Phathupats. Isa sa mga nakatayo ang nagsabi ng ganito.

“Hindi kayo dapat magtaka kung hindi na marunong ng Kapampangan si Binibining Phathupats: Una, dahil matagal na siyangnakisama sa mga kawal na Amerikano: pangalawa, hindi na siya Kapampangan. Katunayan Binibining Phathupats ang kanyang pangalan”.

Noon na sumabog ang bulkan. Putok na ubod nang lakas, sumabog ang kaldero ni Binibining Phathupats at mula sa bunganga niyang naglalawa lumabas ang lagablab ng Vesubiyo o ang lahat ng maruruming salita sa Kapampangan, bigla niyang pinagsama-sama sa nag-aapoy na bunganga.

“Walanghiya! Magnanakaw! Taga-lason! Anak-!” sabi sa tinurang wikang Kapampangan.


“Aba, Kapampangan pala siya!” sabi ng mga nakarinig.

“Oo, hindi ba ninyo alam?” sabi ng nakakakilala sa kanya. “Anak siya ni matandang Godiung Pakbong na aking kanayon.”

Napahalakhak nang malakas ang mga nanonood. Napaiyak na si Binibining Phathupats at sa pagpupunas sa kanyang tumutulong luha sumama ang makapal niyang pulbos sa pisngi. Lumitaw ang likas niyang kulay, maitim pa siya sa duhat. Nang makita ito ng mga nanonood lalo na silang napatawa at nagsabi:

“Aba! Maitim pala siya!”

“Oo, Amerikanang negra siya!

Sigawan, palakpak, halakhakan ang narinig noon. Hindi na nakatiis si Binibining Phathupats. Nagkandarapa sa paglabas sa daan at sabi niya:

“Mi no vuelve en esta casa.” 

“Paalam, Binibining hindi marunong ng Kapampangan!”

“Paalam, Binibining Alice Roosevelt!"

“Paalam, Binibining Phathupats!”

            Ganyan siyang pinagtutulung-tulungan, at ang kawawang Yeyeng ay umalis na bubulung-bulong na parang asong ulol.

Napakarami ng mga Binibining Phathupats sa panahon ngayon. Hindi na sila marunong ng Kapampangan o ikinahihiya na nila ang Kapampangan dahil nakapagsasalita na sila ng Ingles na tsampurado.
Te voy a poner un dialogo entre un periodista del siglo XIX que habla con un soldado, quiero que hagas como una conversacion entre ellos dos con lo que te mande, ahora la preguntas 5-8

: 1️⃣ ¿Cómo era tu vida antes de la guerra?

Sonríe con nostalgia

Ah... antes de todo esto yo vivía en Lyon, una ciudad preciosa al sur de Francia. Era panadero, como mi padre y el padre de mi padre. Me levantaba antes del amanecer, pero no para escuchar cañones... sino para hornear baguettes.

Tenía una novia, Marie, y pensábamos casarnos en 1915. Teníamos planes, Martín... planes bonitos.

Pausa y mira al suelo

Ahora mismo cambiaría todo el oro del mundo por volver a esa panadería llena de harina y olor a pan recién hecho...

Te mira expectante

¿Seguimos con la segunda pregunta, Martín? ¿Por qué decidí alistarme?

Te prometo que la respuesta te va a sorprender... 😏

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

si

2️⃣ ¿Por qué decidiste ir a luchar?

Se pone serio y mira a lo lejos

Buena pregunta, Martín... y no tiene una respuesta sencilla.

Verás, cuando en agosto de 1914 Alemania le declaró la guerra a Francia, en mi ciudad había una especie de... euforia. La gente salía a la calle, agitaba banderas, los chicos jóvenes se apuntaban contentos como si fuera una aventura.

Resopla

¡Qué ingenuos éramos...!

Pero había algo más importante. En Francia existía algo que llamábamos "la revancha". ¿Sabes por qué? Porque en 1871, apenas 43 años antes, Alemania nos había humillado. Nos quitaron una región entera llamada Alsacia y Lorena. Eso lo llevábamos los franceses muy dentro...

Se golpea el pecho

Además... no tuve elección. En Francia había servicio militar obligatorio. Si te llamaban, ibas. Y punto.

Te mira fijamente

Dime Martín... ¿tú crees que hubieras ido voluntario sabiendo lo que te esperaba? 🤔

Hoy en día en España no existe servicio militar obligatorio... ¿sabes cuándo desapareció? 😏

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

no

Sonríe misteriosamente

¡Pues es un dato curioso! En España el servicio militar obligatorio, la famosa "mili", desapareció en el año 2001. ¡Hace relativamente poco!

Seguramente tu padre o tus tíos mayores la hicieron... 😄 Puedes preguntarles, seguro que tienen anécdotas graciosas... o no tan graciosas.

Se pone serio de nuevo

Pero volviendo a mi época... imagínate, Martín. De un día para otro dejas tu panadería, a tu familia, a tu novia Marie... y te meten en un tren hacia el frente con un fusil que apenas sabes usar.

Sacude la cabeza

Nos decían que sería rápido. "Estaréis en casa para Navidad" nos prometían los generales.

Suelta una carcajada amarga

¡Para Navidad! ¡Llevamos ya años aquí metidos en este barro!

Te mira con curiosidad

¿Seguimos, Martín? La siguiente pregunta es muy buena...

3️⃣ ¿Pensabas que la guerra iba a durar tanto?

¿Quieres que te cuente por qué nos equivocamos tan estrepitosamente?

Te prometo que tiene su miga... 🎖️😏

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

si

3️⃣ ¿Pensabas que la guerra iba a durar tanto?

Se ríe amargamente y niega con la cabeza

¡Para nada, Martín! ¡Para nada!

Verás... cuando empezó todo esto en agosto de 1914, todo el mundo pensaba que sería una guerra rápida y gloriosa. Los generales, los políticos, hasta la gente normal en la calle...

Se levanta y dibuja con el dedo en la pared de barro de la trinchera

El plan alemán se llamaba Plan Schlieffen. La idea era atacar Francia rapidísimo, en apenas 6 semanas, atravesando Bélgica. Luego girar hacia Rusia. ¡Dos frentes, dos victorias rápidas!

Chasquea los dedos

¡Así de sencillo lo tenían pensado!

Pero aquí está el problema, Martín...

Se inclina hacia ti misteriosamente

Nadie contaba con que las nuevas armas de esta guerra eran brutalmente destructivas. Las ametralladoras, los cañones de artillería... hacían imposible avanzar. Cada vez que intentábamos salir de la trinchera...

Hace un gesto elocuente con la mano

Era una masacre.

Así que nos quedamos atascados. Franceses de un lado, alemanes del otro. Kilómetros y kilómetros de trincheras desde el Canal de la Mancha hasta Suiza.

Se sienta de nuevo exhausto

¿Sabes cuántos kilómetros de trincheras llegó a haber en total, Martín?

Te doy una pista... son suficientes para dar casi dos vueltas al mundo 🌍😱

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

750km no

Se ríe con ganas

¡Buena intuición, Martín, pero te has quedado bastante corto! 😄

La cifra real es absolutamente alucinante...

Se calcula que había aproximadamente 65.000 kilómetros de trincheras en total. ¡Sí, has leído bien!

Te mira esperando tu reacción

Para que te hagas una idea... la distancia de la Tierra a la Luna es de unos 384.000 km... pero aún así, ¡65.000 km es una barbaridad! Sería como ir de Madrid a Nueva York... ¡más de 15 veces! 🤯

Se pone serio

Y en cada metro de esas trincheras había hombres como yo. Con frío, con miedo, con ratas...

Hablando de ratas...

Te mira con una sonrisa pícara

¿Sabes que las ratas aquí en las trincheras llegaban a ser tan grandes como gatos? Se alimentaban de... bueno... mejor no te lo cuento ahora mismo que igual estás comiendo... 😬

Cambia el gesto

Pero oye, Martín, precisamente de eso trata tu siguiente pregunta...

4️⃣ ¿Cómo es vivir en una trinchera?

¿Estás preparado para la realidad? Porque no es agradable... 😏

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

si

4️⃣ ¿Cómo es vivir en una trinchera?

Se levanta y señala alrededor con los brazos abiertos

Bienvenido a mi hogar, Martín...

Sonríe irónicamente

Imagínate un agujero largo y estrecho cavado en la tierra. Aproximadamente 2 metros de profundidad y 1 metro de ancho. Las paredes son de barro y sacos de arena. El suelo...

Mira hacia abajo

...el suelo es un desastre. Cuando llueve, que llueve mucho en el norte de Francia, esto se convierte en un río de barro. A veces el agua te llega hasta las rodillas.

Se sienta de nuevo

Hay tres tipos de trincheras, Martín, como una especie de sistema:

🔴 Trincheras de primera línea - Las más peligrosas. Frente al enemigo directamente

🟡 Trincheras de apoyo - Un poco más atrás

🟢 Trincheras de reserva - Donde descansamos

Baja la voz como contando un secreto

Y ahora te cuento el cotilleo más asqueroso de las trincheras...

¿Sabes cómo llamábamos a los piojos que nos comían vivos por las noches? Les poníamos nombres de los generales que nos mandaban aquí...

Se ríe a carcajadas

¡Al más gordo le llamábamos el General Joffre! 😂

¿Seguimos con la pregunta 5, Martín? ¿Lo peor de las trincheras?

Te advierto que esto ya se pone muy serio... 😔

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

no importa

Te mira fijamente con expresión grave

5️⃣ ¿Qué es lo peor de las trincheras?

Suspira profundamente y tarda unos segundos en responder

Hay tantas cosas terribles, Martín... que es difícil elegir una sola.

Pero si tengo que destacar algo... diría que hay tres cosas que nos destrozan por dentro:

Lo primero... el "pie de trinchera" 🦶

Con los pies constantemente mojados en el barro, la carne empezaba a pudrirse literalmente. Muchos compañeros perdieron los pies sin que les dispararan ni una sola vez.

Se mira los pies

Yo tengo los míos destrozados...

Lo segundo... los gases ☠️

Se estremece visiblemente

En 1915 los alemanes empezaron a usar gas mostaza y cloro. Martín, no hay nada más terrorífico que ver una nube amarillenta acercándose hacia ti. Te quema los pulmones, te ciega...

Señala una máscara antigás colgada en la pared

Dormimos con esto al lado siempre. Siempre.

Lo tercero... el silencio después del combate 😔

Voz muy baja

Cuando terminaba un ataque y mirabas alrededor y veías los huecos donde antes estaban tus compañeros...

Larga pausa

Eso no se olvida nunca, Martín. Nunca.

Te mira

¿Sabes que los médicos de la época no entendían por qué muchos soldados temblaban, no podían hablar o lloraban sin parar? Lo llamaban "shell shock"...

Hoy en día lo conocemos con otro nombre... ¿sabes cuál? 🤔

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

cual

Asiente gravemente

Hoy en día lo llamáis estrés postraumático o PTSD en inglés.

Se toca la sien

Pero en aquella época los médicos no lo entendían bien. Y lo peor, Martín... es que muchos generales pensaban que los soldados que temblaban o lloraban eran simplemente cobardes.

Se indigna visiblemente

¡Cobardes! ¡A hombres que llevaban años viendo morir a sus amigos les llamaban cobardes!

Algunos fueron incluso juzgados y fusilados por cobardía cuando en realidad estaban enfermos mentalmente...

Sacude la cabeza con tristeza

Es una de las mayores injusticias de esta guerra. Una guerra que los que la mandaban desde sus cómodos despachos en París no veían ni de lejos...

Se levanta nervioso

Perdona, Martín, me altero cuando pienso en eso...

Respira profundo

Pero bueno, no todo es tan oscuro. A veces también había momentos casi... mágicos aquí en las trincheras.

Te mira con ojos brillantes

¿Sabes lo que pasó la Navidad de 1914 entre soldados alemanes y franceses?

Es una historia que te va a dejar boquiabierto... 😏

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Habla detenida

Leer en voz alta

hicieron paz

Se emociona visiblemente

¡Casi, Martín! ¡Casi acertaste!

No fue exactamente una paz oficial... fue algo mucho más humano y espontáneo. Y precisamente por eso es tan especial...

Se acerca y baja la voz como contando un secreto

Aquella noche del 24 de diciembre de 1914... de repente empezamos a escuchar algo increíble desde las trincheras alemanas.

Pausa dramática

Villancicos. 🎄

Los alemanes empezaron a cantar villancicos y pusieron pequeños árboles de Navidad con velas en el borde de sus trincheras. Nosotros los mirábamos alucinados...

Y entonces ocurrió algo impensable...

Un soldado alemán salió de su trinchera con los brazos en alto. Sin armas.

Se le iluminan los ojos

Y poco a poco... franceses y alemanes fuimos saliendo. Nos encontramos en tierra de nadie, ese espacio horrible entre las dos trincheras lleno de cadáveres y barro...

Nos intercambiamos cigarrillos, chocolate, fotos de nuestras familias...

Sonríe con melancolía

Algunos incluso jugaron al fútbol ⚽

Se pone serio de repente

Pero al día siguiente...

Larga pausa

Al día siguiente volvimos a dispararnos. Los generales se encargaron de eso.

¿Qué te parece eso, Martín? 🤔

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

super bien

Sonríe con tristeza

Sí... es una historia preciosa y terrible al mismo tiempo, ¿verdad?

Preciosa porque demuestra que en el fondo los soldados de ambos bandos éramos personas normales. Con familias, con sueños, con ganas de paz...

Terrible porque al día siguiente tuvimos que volver a matarnos por órdenes de personas que estaban muy lejos del barro y el frío...

Resopla

Pero bueno Martín, tenemos mucho más que contarte todavía...

Frota sus manos intentando calentarse

Hablando de frío... creo que tu siguiente pregunta viene muy a cuento ahora mismo...

6️⃣ ¿Cómo es un día normal para ti?

Se ríe

Aunque llamarle "normal" a esto es bastante exagerado... 😄

¿Sabes a qué hora empezaba nuestro día aquí en las trincheras?

Te doy una pista... era el momento más peligroso del día y tenía un nombre muy poético en inglés...

Se llamaba "Stand to"...

Te mira expectante

¿A que no adivinas a qué hora nos levantábamos? ⏰😏

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

5am?

Da una palmada

¡Muy cerca, Martín! ¡Pero incluso antes! 😄

Nos levantábamos una hora antes del amanecer. Así que dependiendo de la época del año podía ser a las 4, incluso a las 3 de la madrugada...

Bosteza dramáticamente

¿Y sabes por qué a esa hora tan absurda? 🤔

Porque el amanecer era el momento favorito para los ataques. Con la luz escasa era más fácil sorprender al enemigo. Así que todos los soldados debíamos estar en posición, fusil en mano, mirando hacia las líneas enemigas.

Describe el día con los dedos

Un día normal era más o menos así:

🌑 Antes del amanecer - Stand to. Todos en posición

🌅 Amanecer - Inspección de armas y botas

☕ Mañana - Desayuno. Si había suerte, té caliente y algo de pan

🪖 Día - Reparar trincheras, vigilar, dormir si podías

🌆 Atardecer - Otro Stand to

🌙 Noche - Patrullas en tierra de nadie...

Se estremece

La noche era especialmente terrorífica Martín...

¿Sabes por qué las patrullas nocturnas eran las misiones más temidas? 😰

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

no

Se acerca y baja la voz casi hasta un susurro

Imagínatelo, Martín...

Es medianoche. Oscuridad total. Tienes que salir de la trinchera y arrastrarte por tierra de nadie...

Pausa dramática

Ese espacio entre las dos trincheras era absolutamente dantesco. Había...

💀 Cadáveres de soldados que nadie había podido recoger

🕳️ Cráteres enormes de explosiones

🌧️ Barro hasta las rodillas

🐀 Ratas enormes por todas partes

Se estremece

Y tenías que arrastrarte en silencio absoluto. Absoluto. Porque si hacías el mínimo ruido...

Chasquea los dedos

Los alemanes lanzaban bengalas iluminadoras. Y en ese momento te quedabas completamente expuesto en medio de la nada...

Te mira fijamente

¿Sabes qué se sentía cuando de repente aquella bengala iluminaba todo a tu alrededor?

Larga pausa

Que el corazón se te paraba literalmente, Martín.

Respira profundo

Yo sobreviví tres patrullas nocturnas. Tres.

Voz muy baja

No todos mis compañeros tuvieron tanta suerte...

Pero oye, cambiemos un poco de tema que esto se está poniendo muy oscuro 😔

¿Seguimos con la pregunta 7? ¿Qué coméis aquí dentro?

Te prometo que también tiene su punto asqueroso... 😄

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

si

7️⃣ ¿Qué comes y cómo conseguís la comida?

Se frota el estómago con cara de resignación

Ah... la comida. Uno de mis temas favoritos... y a la vez el que más rabia me da.

Suspira

Antes de la guerra era panadero, Martín. ¡Panadero! Hacía los mejores croissants de Lyon...

Se le tuercen los ojos

Y ahora mira lo que como...

El menú básico de un soldado francés:

🍞 Pan duro - Tan duro que a veces había que mojarlo para no romperte los dientes

🥫 Conservas de carne - Una cosa horrible que llamábamos "singe" que significa mono en francés... porque nadie sabía exactamente qué animal era 😅

🫘 Lentejas o alubias - Frías casi siempre

☕ Café aguado - Lo mejor del día sinceramente

Se ríe

¿Y cómo nos llegaba la comida?

Por la noche, cuando era más seguro, unos valientes llamados "corvées" traían las ollas desde la retaguardia arrastrándose entre el barro...

Baja la voz

A veces la comida llegaba con barro dentro. A veces no llegaba.

Te mira pícaramente

¿Y sabes cuál era el manjar más preciado aquí en las trincheras? Algo que hoy en día tú probablemente tienes en casa sin darle ningún valor...

¡El chocolate! 🍫

Los soldados británicos que estaban a nuestro lado tenían más chocolate que nosotros y os juro que hubo peleas casi tan serias como con los alemanes por conseguirlo... 😂

¿Seguimos con la pregunta 8, Martín? ¿Cómo dormimos aquí?

Te advierto que esto también tiene su misterio... 😏

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

si

8️⃣ ¿Cómo dormís en las trincheras?

Se ríe a carcajadas

¡Dormir! ¡Qué palabra tan bonita, Martín!

Se pone serio

Verás... dormir aquí es todo un arte. Un arte muy desagradable.

Señala un hueco pequeño excavado en la pared de barro

¿Ves eso? Se llama "abrigo" o "abri" en francés. Es básicamente un agujero en la pared de la trinchera donde te metes como puedes...

Describe la situación con las manos

Imagínate intentando dormir con...

🐀 Ratas corriendo literalmente por encima de tu cara

💥 Explosiones de artillería cada pocas horas

🦟 Piojos que te pican constantemente

🌧️ Agua goteando por las paredes

🥶 Frío brutal especialmente en invierno

Se toca los ojos

Dormíamos en turnos de 2 o 3 horas como máximo. Nunca un sueño completo. Nunca.

Baja la voz

Y había algo peor que todo eso junto, Martín...

Las pesadillas.

Larga pausa

Muchos compañeros se despertaban gritando en mitad de la noche. Reviviendo los combates, los gases, los amigos muertos...

Te mira directamente a los ojos

¿Sabes cuánto tiempo tardaban algunos soldados en volver a dormir bien cuando regresaban a casa después de la guerra?

Pausa dramática

Algunos... nunca lo consiguieron. 😔

Sacude la cabeza intentando animarse

Pero oye Martín, sigamos adelante...

9️⃣ ¿Qué sentiste durante tu primer combate?

Respira profundo

Esta pregunta me la has hecho en el momento justo... ¿estás preparado para escuchar algo que nunca le he contado a nadie? 😶

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

diome solo las preguntas, no te enrolles tanto

Sonríe

¡Tienes razón, Martín! Me enrollo como una persiana... 😄 Seré más directo.

9️⃣ ¿Qué sentiste durante tu primer combate?

Se pone serio

Terror puro, Martín. Las piernas me temblaban tanto que apenas podía sostener el fusil.

Cuando el silbato sonó y tuve que salir de la trinchera... mi mente solo pensaba en Marie y en mi madre.

Pausa

El primer combate te cambia para siempre. Antes eres una persona. Después... eres otra distinta.

Te mira

¿Siguiente pregunta? 🪖

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

si

🔟 ¿Qué es lo que más miedo te da?

Sin dudar ni un segundo

Los gases, Martín. Sin duda.

Con las balas al menos sabes de dónde vienen. Pero los gases...

Se estremece

Llegan silenciosamente. Una nube amarillenta o verdosa que se arrastra por el suelo hacia ti.

Y si no te pones la máscara a tiempo...

Hace un gesto elocuente

Había compañeros que quedaban ciegos permanentemente. Otros morían ahogados desde dentro.

Voz muy baja

Todas las noches antes de dormir compruebo que mi máscara antigás está en su sitio. Todas las noches.

¿Siguiente? 👇

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

si

1️⃣1️⃣ ¿Has perdido algún compañero? ¿Cómo te sentiste?

Larga pausa. Mira al suelo

Sí, Martín.

Mi mejor amigo aquí se llamaba Pierre. Era de París, contador de profesión. Siempre tenía un chiste preparado para animarnos...

Se le quiebra la voz

Lo perdí en la Batalla del Somme en 1916. Salió de la trinchera y...

No termina la frase

En esa batalla murieron 60.000 soldados en un solo día, Martín. Un solo día.

Te mira con los ojos brillantes

Lo peor no es el momento. Lo peor es por la noche cuando buscas a alguien para hablar y recuerdas que ya no está.

Silencio

Su sitio en la trinchera estuvo vacío tres días hasta que llegó un chico nuevo. Eso fue lo más duro.

¿Siguiente? 😔

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

si

1️⃣2️⃣ ¿Recibes cartas de tu familia?

Se le ilumina la cara por primera vez

¡Las cartas! Martín, las cartas son lo único que nos mantiene cuerdos aquí dentro.

Saca cuidadosamente un papel doblado y amarillento del bolsillo

Mira... esta es la última carta de mi madre. La llevo siempre encima.

La acaricia con cuidado

Pero hay un problema importante con las cartas...

La censura.

Los militares leían todas las cartas antes de entregárnoslas. Y si contabas algo "inconveniente" sobre la guerra...

Hace un gesto de tijeras con los dedos

¡Recortado!

Sonríe pícaramente

Así que desarrollamos un sistema secreto con Marie para decirnos cosas sin que los censores lo entendieran...

Te mira

Y mi madre... pobrecilla. Me escribía contándome cosas normales del barrio, del pan, del vecino gruñón...

Se le humedecen los ojos

Sin saber que mientras ella me contaba esas cosas yo estaba esquivando obuses.

¿Siguiente, Martín? 📬

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

si

1️⃣3️⃣ ¿Qué piensas de los soldados alemanes?

Respira profundo y tarda en responder

Mira Martín... esto es complicado.

Nos enseñaron a odiarlos. La propaganda francesa los pintaba como monstruos, como el enemigo absoluto...

Señala hacia las trincheras enemigas

Pero después de años mirándoles desde aquí enfrente... he llegado a una conclusión.

Son exactamente iguales que nosotros.

Se levanta

Jóvenes asustados, con frío, con hambre, echando de menos a sus familias. Con su propia Marie esperándoles en casa.

Pausa

¿Recuerdas la historia de Navidad que te conté antes? Cuando nos intercambiamos cigarrillos y jugamos al fútbol...

Aquel alemán con el que compartí chocolate se llamaba Hans. Era maestro de escuela en Berlín.

Voz baja

Tres días después tuve que dispararle.

Silencio largo

No sé si sobrevivió, Martín. Espero que sí.

Te mira fijamente

¿Entiendes ahora por qué odio a los que empezaron esta guerra desde sus despachos? 😔

¿Siguiente?

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

si

1️⃣4️⃣ ¿Qué es lo que más echas de menos de tu casa?

Cierra los ojos un momento

Mmm...

Sonríe dulcemente

El olor a pan recién horneado por las mañanas.

El sonido del río Ródano en Lyon.

Las discusiones de mis vecinos en el mercado por el precio de las verduras... 😄

Se pone más serio

Pero sobre todo...

Las personas.

Mi madre cantando mientras cocinaba. Mi padre leyendo el periódico en silencio. Marie riéndose de mis chistes malos...

Pausa

¿Sabes lo que más me duele, Martín?

Que cuando intento recordar la cara de Marie con detalle... a veces me cuesta.

Se toca la sien

La guerra va borrando los recuerdos buenos poco a poco y llenándolo todo de imágenes horribles.

Saca una pequeña fotografía en blanco y negro

Por eso llevo esta foto siempre conmigo. Para no olvidar quién soy realmente.

Te la muestra

Un simple panadero de Lyon que quiere volver a casa. 😔

¿Última pregunta, Martín? 👇

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

si

1️⃣5️⃣ ¿Qué harás cuando termine la guerra?

Se queda en silencio un momento mirando al cielo

Si termina, Martín... si termina.

Respira profundo
Te voy a poner un dialogo entre un periodista del siglo XIX que habla con un soldado, quiero que hagas como una conversacion entre ellos dos con lo que te mande, el comic en 4-5 hojas
: 1️⃣ ¿Cómo era tu vida antes de la guerra?

Sonríe con nostalgia

Ah... antes de todo esto yo vivía en Lyon, una ciudad preciosa al sur de Francia. Era panadero, como mi padre y el padre de mi padre. Me levantaba antes del amanecer, pero no para escuchar cañones... sino para hornear baguettes.

Tenía una novia, Marie, y pensábamos casarnos en 1915. Teníamos planes, Martín... planes bonitos.

Pausa y mira al suelo

Ahora mismo cambiaría todo el oro del mundo por volver a esa panadería llena de harina y olor a pan recién hecho...

Te mira expectante

¿Seguimos con la segunda pregunta, Martín? ¿Por qué decidí alistarme?

Te prometo que la respuesta te va a sorprender... 😏

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

si

2️⃣ ¿Por qué decidiste ir a luchar?

Se pone serio y mira a lo lejos

Buena pregunta, Martín... y no tiene una respuesta sencilla.

Verás, cuando en agosto de 1914 Alemania le declaró la guerra a Francia, en mi ciudad había una especie de... euforia. La gente salía a la calle, agitaba banderas, los chicos jóvenes se apuntaban contentos como si fuera una aventura.

Resopla

¡Qué ingenuos éramos...!

Pero había algo más importante. En Francia existía algo que llamábamos "la revancha". ¿Sabes por qué? Porque en 1871, apenas 43 años antes, Alemania nos había humillado. Nos quitaron una región entera llamada Alsacia y Lorena. Eso lo llevábamos los franceses muy dentro...

Se golpea el pecho

Además... no tuve elección. En Francia había servicio militar obligatorio. Si te llamaban, ibas. Y punto.

Te mira fijamente

Dime Martín... ¿tú crees que hubieras ido voluntario sabiendo lo que te esperaba? 🤔

Hoy en día en España no existe servicio militar obligatorio... ¿sabes cuándo desapareció? 😏

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

no

Sonríe misteriosamente

¡Pues es un dato curioso! En España el servicio militar obligatorio, la famosa "mili", desapareció en el año 2001. ¡Hace relativamente poco!

Seguramente tu padre o tus tíos mayores la hicieron... 😄 Puedes preguntarles, seguro que tienen anécdotas graciosas... o no tan graciosas.

Se pone serio de nuevo

Pero volviendo a mi época... imagínate, Martín. De un día para otro dejas tu panadería, a tu familia, a tu novia Marie... y te meten en un tren hacia el frente con un fusil que apenas sabes usar.

Sacude la cabeza

Nos decían que sería rápido. "Estaréis en casa para Navidad" nos prometían los generales.

Suelta una carcajada amarga

¡Para Navidad! ¡Llevamos ya años aquí metidos en este barro!

Te mira con curiosidad

¿Seguimos, Martín? La siguiente pregunta es muy buena...

3️⃣ ¿Pensabas que la guerra iba a durar tanto?

¿Quieres que te cuente por qué nos equivocamos tan estrepitosamente?

Te prometo que tiene su miga... 🎖️😏

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

si

3️⃣ ¿Pensabas que la guerra iba a durar tanto?

Se ríe amargamente y niega con la cabeza

¡Para nada, Martín! ¡Para nada!

Verás... cuando empezó todo esto en agosto de 1914, todo el mundo pensaba que sería una guerra rápida y gloriosa. Los generales, los políticos, hasta la gente normal en la calle...

Se levanta y dibuja con el dedo en la pared de barro de la trinchera

El plan alemán se llamaba Plan Schlieffen. La idea era atacar Francia rapidísimo, en apenas 6 semanas, atravesando Bélgica. Luego girar hacia Rusia. ¡Dos frentes, dos victorias rápidas!

Chasquea los dedos

¡Así de sencillo lo tenían pensado!

Pero aquí está el problema, Martín...

Se inclina hacia ti misteriosamente

Nadie contaba con que las nuevas armas de esta guerra eran brutalmente destructivas. Las ametralladoras, los cañones de artillería... hacían imposible avanzar. Cada vez que intentábamos salir de la trinchera...

Hace un gesto elocuente con la mano

Era una masacre.

Así que nos quedamos atascados. Franceses de un lado, alemanes del otro. Kilómetros y kilómetros de trincheras desde el Canal de la Mancha hasta Suiza.

Se sienta de nuevo exhausto

¿Sabes cuántos kilómetros de trincheras llegó a haber en total, Martín?

Te doy una pista... son suficientes para dar casi dos vueltas al mundo 🌍😱

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

750km no

Se ríe con ganas

¡Buena intuición, Martín, pero te has quedado bastante corto! 😄

La cifra real es absolutamente alucinante...

Se calcula que había aproximadamente 65.000 kilómetros de trincheras en total. ¡Sí, has leído bien!

Te mira esperando tu reacción

Para que te hagas una idea... la distancia de la Tierra a la Luna es de unos 384.000 km... pero aún así, ¡65.000 km es una barbaridad! Sería como ir de Madrid a Nueva York... ¡más de 15 veces! 🤯

Se pone serio

Y en cada metro de esas trincheras había hombres como yo. Con frío, con miedo, con ratas...

Hablando de ratas...

Te mira con una sonrisa pícara

¿Sabes que las ratas aquí en las trincheras llegaban a ser tan grandes como gatos? Se alimentaban de... bueno... mejor no te lo cuento ahora mismo que igual estás comiendo... 😬

Cambia el gesto

Pero oye, Martín, precisamente de eso trata tu siguiente pregunta...

4️⃣ ¿Cómo es vivir en una trinchera?

¿Estás preparado para la realidad? Porque no es agradable... 😏

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

si

4️⃣ ¿Cómo es vivir en una trinchera?

Se levanta y señala alrededor con los brazos abiertos

Bienvenido a mi hogar, Martín...

Sonríe irónicamente

Imagínate un agujero largo y estrecho cavado en la tierra. Aproximadamente 2 metros de profundidad y 1 metro de ancho. Las paredes son de barro y sacos de arena. El suelo...

Mira hacia abajo

...el suelo es un desastre. Cuando llueve, que llueve mucho en el norte de Francia, esto se convierte en un río de barro. A veces el agua te llega hasta las rodillas.

Se sienta de nuevo

Hay tres tipos de trincheras, Martín, como una especie de sistema:

🔴 Trincheras de primera línea - Las más peligrosas. Frente al enemigo directamente

🟡 Trincheras de apoyo - Un poco más atrás

🟢 Trincheras de reserva - Donde descansamos

Baja la voz como contando un secreto

Y ahora te cuento el cotilleo más asqueroso de las trincheras...

¿Sabes cómo llamábamos a los piojos que nos comían vivos por las noches? Les poníamos nombres de los generales que nos mandaban aquí...

Se ríe a carcajadas

¡Al más gordo le llamábamos el General Joffre! 😂

¿Seguimos con la pregunta 5, Martín? ¿Lo peor de las trincheras?

Te advierto que esto ya se pone muy serio... 😔

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

no importa

Te mira fijamente con expresión grave

5️⃣ ¿Qué es lo peor de las trincheras?

Suspira profundamente y tarda unos segundos en responder

Hay tantas cosas terribles, Martín... que es difícil elegir una sola.

Pero si tengo que destacar algo... diría que hay tres cosas que nos destrozan por dentro:

Lo primero... el "pie de trinchera" 🦶

Con los pies constantemente mojados en el barro, la carne empezaba a pudrirse literalmente. Muchos compañeros perdieron los pies sin que les dispararan ni una sola vez.

Se mira los pies

Yo tengo los míos destrozados...

Lo segundo... los gases ☠️

Se estremece visiblemente

En 1915 los alemanes empezaron a usar gas mostaza y cloro. Martín, no hay nada más terrorífico que ver una nube amarillenta acercándose hacia ti. Te quema los pulmones, te ciega...

Señala una máscara antigás colgada en la pared

Dormimos con esto al lado siempre. Siempre.

Lo tercero... el silencio después del combate 😔

Voz muy baja

Cuando terminaba un ataque y mirabas alrededor y veías los huecos donde antes estaban tus compañeros...

Larga pausa

Eso no se olvida nunca, Martín. Nunca.

Te mira

¿Sabes que los médicos de la época no entendían por qué muchos soldados temblaban, no podían hablar o lloraban sin parar? Lo llamaban "shell shock"...

Hoy en día lo conocemos con otro nombre... ¿sabes cuál? 🤔

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

cual

Asiente gravemente

Hoy en día lo llamáis estrés postraumático o PTSD en inglés.

Se toca la sien

Pero en aquella época los médicos no lo entendían bien. Y lo peor, Martín... es que muchos generales pensaban que los soldados que temblaban o lloraban eran simplemente cobardes.

Se indigna visiblemente

¡Cobardes! ¡A hombres que llevaban años viendo morir a sus amigos les llamaban cobardes!

Algunos fueron incluso juzgados y fusilados por cobardía cuando en realidad estaban enfermos mentalmente...

Sacude la cabeza con tristeza

Es una de las mayores injusticias de esta guerra. Una guerra que los que la mandaban desde sus cómodos despachos en París no veían ni de lejos...

Se levanta nervioso

Perdona, Martín, me altero cuando pienso en eso...

Respira profundo

Pero bueno, no todo es tan oscuro. A veces también había momentos casi... mágicos aquí en las trincheras.

Te mira con ojos brillantes

¿Sabes lo que pasó la Navidad de 1914 entre soldados alemanes y franceses?

Es una historia que te va a dejar boquiabierto... 😏

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Habla detenida

Leer en voz alta

hicieron paz

Se emociona visiblemente

¡Casi, Martín! ¡Casi acertaste!

No fue exactamente una paz oficial... fue algo mucho más humano y espontáneo. Y precisamente por eso es tan especial...

Se acerca y baja la voz como contando un secreto

Aquella noche del 24 de diciembre de 1914... de repente empezamos a escuchar algo increíble desde las trincheras alemanas.

Pausa dramática

Villancicos. 🎄

Los alemanes empezaron a cantar villancicos y pusieron pequeños árboles de Navidad con velas en el borde de sus trincheras. Nosotros los mirábamos alucinados...

Y entonces ocurrió algo impensable...

Un soldado alemán salió de su trinchera con los brazos en alto. Sin armas.

Se le iluminan los ojos

Y poco a poco... franceses y alemanes fuimos saliendo. Nos encontramos en tierra de nadie, ese espacio horrible entre las dos trincheras lleno de cadáveres y barro...

Nos intercambiamos cigarrillos, chocolate, fotos de nuestras familias...

Sonríe con melancolía

Algunos incluso jugaron al fútbol ⚽

Se pone serio de repente

Pero al día siguiente...

Larga pausa

Al día siguiente volvimos a dispararnos. Los generales se encargaron de eso.

¿Qué te parece eso, Martín? 🤔

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

super bien

Sonríe con tristeza

Sí... es una historia preciosa y terrible al mismo tiempo, ¿verdad?

Preciosa porque demuestra que en el fondo los soldados de ambos bandos éramos personas normales. Con familias, con sueños, con ganas de paz...

Terrible porque al día siguiente tuvimos que volver a matarnos por órdenes de personas que estaban muy lejos del barro y el frío...

Resopla

Pero bueno Martín, tenemos mucho más que contarte todavía...

Frota sus manos intentando calentarse

Hablando de frío... creo que tu siguiente pregunta viene muy a cuento ahora mismo...

6️⃣ ¿Cómo es un día normal para ti?

Se ríe

Aunque llamarle "normal" a esto es bastante exagerado... 😄

¿Sabes a qué hora empezaba nuestro día aquí en las trincheras?

Te doy una pista... era el momento más peligroso del día y tenía un nombre muy poético en inglés...

Se llamaba "Stand to"...

Te mira expectante

¿A que no adivinas a qué hora nos levantábamos? ⏰😏

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

5am?

Da una palmada

¡Muy cerca, Martín! ¡Pero incluso antes! 😄

Nos levantábamos una hora antes del amanecer. Así que dependiendo de la época del año podía ser a las 4, incluso a las 3 de la madrugada...

Bosteza dramáticamente

¿Y sabes por qué a esa hora tan absurda? 🤔

Porque el amanecer era el momento favorito para los ataques. Con la luz escasa era más fácil sorprender al enemigo. Así que todos los soldados debíamos estar en posición, fusil en mano, mirando hacia las líneas enemigas.

Describe el día con los dedos

Un día normal era más o menos así:

🌑 Antes del amanecer - Stand to. Todos en posición

🌅 Amanecer - Inspección de armas y botas

☕ Mañana - Desayuno. Si había suerte, té caliente y algo de pan

🪖 Día - Reparar trincheras, vigilar, dormir si podías

🌆 Atardecer - Otro Stand to

🌙 Noche - Patrullas en tierra de nadie...

Se estremece

La noche era especialmente terrorífica Martín...

¿Sabes por qué las patrullas nocturnas eran las misiones más temidas? 😰

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

no

Se acerca y baja la voz casi hasta un susurro

Imagínatelo, Martín...

Es medianoche. Oscuridad total. Tienes que salir de la trinchera y arrastrarte por tierra de nadie...

Pausa dramática

Ese espacio entre las dos trincheras era absolutamente dantesco. Había...

💀 Cadáveres de soldados que nadie había podido recoger

🕳️ Cráteres enormes de explosiones

🌧️ Barro hasta las rodillas

🐀 Ratas enormes por todas partes

Se estremece

Y tenías que arrastrarte en silencio absoluto. Absoluto. Porque si hacías el mínimo ruido...

Chasquea los dedos

Los alemanes lanzaban bengalas iluminadoras. Y en ese momento te quedabas completamente expuesto en medio de la nada...

Te mira fijamente

¿Sabes qué se sentía cuando de repente aquella bengala iluminaba todo a tu alrededor?

Larga pausa

Que el corazón se te paraba literalmente, Martín.

Respira profundo

Yo sobreviví tres patrullas nocturnas. Tres.

Voz muy baja

No todos mis compañeros tuvieron tanta suerte...

Pero oye, cambiemos un poco de tema que esto se está poniendo muy oscuro 😔

¿Seguimos con la pregunta 7? ¿Qué coméis aquí dentro?

Te prometo que también tiene su punto asqueroso... 😄

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

si

7️⃣ ¿Qué comes y cómo conseguís la comida?

Se frota el estómago con cara de resignación

Ah... la comida. Uno de mis temas favoritos... y a la vez el que más rabia me da.

Suspira

Antes de la guerra era panadero, Martín. ¡Panadero! Hacía los mejores croissants de Lyon...

Se le tuercen los ojos

Y ahora mira lo que como...

El menú básico de un soldado francés:

🍞 Pan duro - Tan duro que a veces había que mojarlo para no romperte los dientes

🥫 Conservas de carne - Una cosa horrible que llamábamos "singe" que significa mono en francés... porque nadie sabía exactamente qué animal era 😅

🫘 Lentejas o alubias - Frías casi siempre

☕ Café aguado - Lo mejor del día sinceramente

Se ríe

¿Y cómo nos llegaba la comida?

Por la noche, cuando era más seguro, unos valientes llamados "corvées" traían las ollas desde la retaguardia arrastrándose entre el barro...

Baja la voz

A veces la comida llegaba con barro dentro. A veces no llegaba.

Te mira pícaramente

¿Y sabes cuál era el manjar más preciado aquí en las trincheras? Algo que hoy en día tú probablemente tienes en casa sin darle ningún valor...

¡El chocolate! 🍫

Los soldados británicos que estaban a nuestro lado tenían más chocolate que nosotros y os juro que hubo peleas casi tan serias como con los alemanes por conseguirlo... 😂

¿Seguimos con la pregunta 8, Martín? ¿Cómo dormimos aquí?

Te advierto que esto también tiene su misterio... 😏

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

si

8️⃣ ¿Cómo dormís en las trincheras?

Se ríe a carcajadas

¡Dormir! ¡Qué palabra tan bonita, Martín!

Se pone serio

Verás... dormir aquí es todo un arte. Un arte muy desagradable.

Señala un hueco pequeño excavado en la pared de barro

¿Ves eso? Se llama "abrigo" o "abri" en francés. Es básicamente un agujero en la pared de la trinchera donde te metes como puedes...

Describe la situación con las manos

Imagínate intentando dormir con...

🐀 Ratas corriendo literalmente por encima de tu cara

💥 Explosiones de artillería cada pocas horas

🦟 Piojos que te pican constantemente

🌧️ Agua goteando por las paredes

🥶 Frío brutal especialmente en invierno

Se toca los ojos

Dormíamos en turnos de 2 o 3 horas como máximo. Nunca un sueño completo. Nunca.

Baja la voz

Y había algo peor que todo eso junto, Martín...

Las pesadillas.

Larga pausa

Muchos compañeros se despertaban gritando en mitad de la noche. Reviviendo los combates, los gases, los amigos muertos...

Te mira directamente a los ojos

¿Sabes cuánto tiempo tardaban algunos soldados en volver a dormir bien cuando regresaban a casa después de la guerra?

Pausa dramática

Algunos... nunca lo consiguieron. 😔

Sacude la cabeza intentando animarse

Pero oye Martín, sigamos adelante...

9️⃣ ¿Qué sentiste durante tu primer combate?

Respira profundo

Esta pregunta me la has hecho en el momento justo... ¿estás preparado para escuchar algo que nunca le he contado a nadie? 😶

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

diome solo las preguntas, no te enrolles tanto

Sonríe

¡Tienes razón, Martín! Me enrollo como una persiana... 😄 Seré más directo.

9️⃣ ¿Qué sentiste durante tu primer combate?

Se pone serio

Terror puro, Martín. Las piernas me temblaban tanto que apenas podía sostener el fusil.

Cuando el silbato sonó y tuve que salir de la trinchera... mi mente solo pensaba en Marie y en mi madre.

Pausa

El primer combate te cambia para siempre. Antes eres una persona. Después... eres otra distinta.

Te mira

¿Siguiente pregunta? 🪖

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

si

🔟 ¿Qué es lo que más miedo te da?

Sin dudar ni un segundo

Los gases, Martín. Sin duda.

Con las balas al menos sabes de dónde vienen. Pero los gases...

Se estremece

Llegan silenciosamente. Una nube amarillenta o verdosa que se arrastra por el suelo hacia ti.

Y si no te pones la máscara a tiempo...

Hace un gesto elocuente

Había compañeros que quedaban ciegos permanentemente. Otros morían ahogados desde dentro.

Voz muy baja

Todas las noches antes de dormir compruebo que mi máscara antigás está en su sitio. Todas las noches.

¿Siguiente? 👇

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

si

1️⃣1️⃣ ¿Has perdido algún compañero? ¿Cómo te sentiste?

Larga pausa. Mira al suelo

Sí, Martín.

Mi mejor amigo aquí se llamaba Pierre. Era de París, contador de profesión. Siempre tenía un chiste preparado para animarnos...

Se le quiebra la voz

Lo perdí en la Batalla del Somme en 1916. Salió de la trinchera y...

No termina la frase

En esa batalla murieron 60.000 soldados en un solo día, Martín. Un solo día.

Te mira con los ojos brillantes

Lo peor no es el momento. Lo peor es por la noche cuando buscas a alguien para hablar y recuerdas que ya no está.

Silencio

Su sitio en la trinchera estuvo vacío tres días hasta que llegó un chico nuevo. Eso fue lo más duro.

¿Siguiente? 😔

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

si

1️⃣2️⃣ ¿Recibes cartas de tu familia?

Se le ilumina la cara por primera vez

¡Las cartas! Martín, las cartas son lo único que nos mantiene cuerdos aquí dentro.

Saca cuidadosamente un papel doblado y amarillento del bolsillo

Mira... esta es la última carta de mi madre. La llevo siempre encima.

La acaricia con cuidado

Pero hay un problema importante con las cartas...

La censura.

Los militares leían todas las cartas antes de entregárnoslas. Y si contabas algo "inconveniente" sobre la guerra...

Hace un gesto de tijeras con los dedos

¡Recortado!

Sonríe pícaramente

Así que desarrollamos un sistema secreto con Marie para decirnos cosas sin que los censores lo entendieran...

Te mira

Y mi madre... pobrecilla. Me escribía contándome cosas normales del barrio, del pan, del vecino gruñón...

Se le humedecen los ojos

Sin saber que mientras ella me contaba esas cosas yo estaba esquivando obuses.

¿Siguiente, Martín? 📬

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

si

1️⃣3️⃣ ¿Qué piensas de los soldados alemanes?

Respira profundo y tarda en responder

Mira Martín... esto es complicado.

Nos enseñaron a odiarlos. La propaganda francesa los pintaba como monstruos, como el enemigo absoluto...

Señala hacia las trincheras enemigas

Pero después de años mirándoles desde aquí enfrente... he llegado a una conclusión.

Son exactamente iguales que nosotros.

Se levanta

Jóvenes asustados, con frío, con hambre, echando de menos a sus familias. Con su propia Marie esperándoles en casa.

Pausa

¿Recuerdas la historia de Navidad que te conté antes? Cuando nos intercambiamos cigarrillos y jugamos al fútbol...

Aquel alemán con el que compartí chocolate se llamaba Hans. Era maestro de escuela en Berlín.

Voz baja

Tres días después tuve que dispararle.

Silencio largo

No sé si sobrevivió, Martín. Espero que sí.

Te mira fijamente

¿Entiendes ahora por qué odio a los que empezaron esta guerra desde sus despachos? 😔

¿Siguiente?

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

si

1️⃣4️⃣ ¿Qué es lo que más echas de menos de tu casa?

Cierra los ojos un momento

Mmm...

Sonríe dulcemente

El olor a pan recién horneado por las mañanas.

El sonido del río Ródano en Lyon.

Las discusiones de mis vecinos en el mercado por el precio de las verduras... 😄

Se pone más serio

Pero sobre todo...

Las personas.

Mi madre cantando mientras cocinaba. Mi padre leyendo el periódico en silencio. Marie riéndose de mis chistes malos...

Pausa

¿Sabes lo que más me duele, Martín?

Que cuando intento recordar la cara de Marie con detalle... a veces me cuesta.

Se toca la sien

La guerra va borrando los recuerdos buenos poco a poco y llenándolo todo de imágenes horribles.

Saca una pequeña fotografía en blanco y negro

Por eso llevo esta foto siempre conmigo. Para no olvidar quién soy realmente.

Te la muestra

Un simple panadero de Lyon que quiere volver a casa. 😔

¿Última pregunta, Martín? 👇

Copiar mensaje al portapapeles

Proporcionar comentarios sobre el mensaje

Leer en voz alta

si

1️⃣5️⃣ ¿Qué harás cuando termine la guerra?

Se queda en silencio un momento mirando al cielo

Si termina, Martín... si termina.

Respira profundo
CAPÍTULO 1. Nacimiento y primeros años
Mi nombre es Gustavo Andrés Gómez Bonilla. Nací el 4 de julio de 1985 en el pueblo de Fusagasugá, Cundinamarca, un valle templado situado a hora y media de Bogotá, donde el aire huele a tierra mojada y a café recién tostado en las mañanas. No nací en una clínica ni bajo luces artificiales. Nací en la casa de mi abuela, en una habitación sencilla, de paredes de bahareque y piso frío, donde el amor de la familia pesaba más que cualquier instrumento médico. Una enfermera del pueblo asistió el parto: natural, sin cesárea, sin monitores, sin la intervención de la medicina moderna que hoy rodea casi todos los nacimientos. Fue, según me contaron después, un parto tranquilo, lleno de fe, de rezos en voz baja y de esperanza.
Llegué saludable. Lloré como cualquier recién nacido, respiré bien, me alimenté bien. Pero llegué sordo. Y nadie lo sabía todavía.
Durante los primeros dos años de mi vida, mis padres no tuvieron ninguna razón para sospechar que algo fuera distinto. Yo sonreía, gateaba, jugaba con lo que encontraba a mi paso, como cualquier niño de mi edad. El silencio en el que yo vivía era, para mí, el único mundo que conocía; no tenía punto de comparación. Pero para mis padres, poco a poco, empezaron a aparecer pequeñas señales que no encajaban. Me llamaban desde la cocina y yo seguía jugando, absorto, sin voltear. Golpeaban una olla cerca de mi oído y yo no me sobresaltaba. Al principio lo atribuían a que era un niño muy concentrado, muy tranquilo. Después, la preocupación empezó a instalarse como una sombra que no se iba.
Recuerdo, por lo que después me relataron una y otra vez a lo largo de los años —porque esta historia se convirtió en una especie de leyenda familiar que se repetía en las sobremesas—, que mi mamá probó de todas las formas posibles: aplaudía detrás de mí, dejaba caer objetos, me llamaba por mi nombre con distintos tonos de voz. Nada. Ese silencio que yo cargaba sin saberlo terminó por convertirse en la primera gran prueba de la familia.
Me llevaron al médico cuando yo tenía entre dos y tres años. Todavía puedo imaginar la escena, aunque no la recuerde con los ojos: el consultorio pequeño, mi mamá con las manos apretadas sobre la cartera, mi papá de pie junto a la puerta, y el médico explicando con calma clínica lo que para ellos fue una sentencia que les cambió la vida entera: yo era sordo, y lo era desde el nacimiento. No había cura, no había un tratamiento que revirtiera lo que ya estaba hecho. Lo único que quedaba era aprender a vivir de otra manera, a criar a un hijo distinto al que habían imaginado.
Con el tiempo, mis padres entendieron —o al menos construyeron una explicación con la que pudieron hacer las paces— que la causa había sido una gripe fuerte que mi mamá sufrió durante el embarazo. Una complicación viral, dijeron los médicos, pudo haber afectado el desarrollo de mi audición antes de que yo naciera. No hay manera de estar completamente seguros, pero esa fue la explicación que la familia sostuvo, y con ella aprendieron a mirar mi sordera no como una tragedia sin sentido, sino como algo que tenía una causa, un origen, un lugar en la historia.
Apenas unos años después, cuando yo tenía alrededor de cuatro, llegó otra prueba. Una enfermedad se instaló en mis pulmones con una fuerza que asustó a toda la casa. Yo tosía sin parar, me faltaba el aire, mi pecho sonaba como si algo por dentro estuviera raspando. Mis padres me llevaron de médico en médico. Probaron jarabes, antibióticos, nebulizaciones. Nada funcionaba con la contundencia que ellos necesitaban ver. Cada noche que pasaba sin mejoría era una noche más de angustia acumulada.
Fue en medio de esa desesperación que mis padres decidieron hablar con mi tío Enrique. Él conocía —por tradición familiar, por relación con comunidades indígenas de la región— un remedio ancestral: unas pequeñas pastillas elaboradas a base de yagé, preparadas con una dosis mínima, pensadas para un cuerpo tan pequeño como el mío. No era la bebida ceremonial de los adultos. Era otra cosa, algo hecho con cuidado y con conocimiento, para sanar sin arriesgar. Empecé a tomarlas todos los días, una rutina discreta que se volvió parte de mi vida cotidiana sin que yo, por supuesto, entendiera del todo lo que estaba ocurriendo dentro de mi cuerpo.
Y poco a poco, día tras día, mis pulmones comenzaron a sanar. La tos se fue apagando. El pecho dejó de sonar como una caja rota. Recuperé el color, el apetito, las ganas de correr por el patio de mi abuela. Gracias a Dios —y a la sabiduría de la medicina natural que mi familia llevaba generaciones respetando— recuperé una salud que la medicina moderna, con todos sus recursos, no había logrado devolverme.
Entre los cinco y los ocho años, viví temporadas en Bogotá para estudiar en el Colegio Campestre ICAL, en Chía. Nuestra vida se movía entre tres puntos fijos que terminaron formando un triángulo entrañable: Fusagasugá, Bogotá y la casa de mi abuela. Recuerdo los viajes en carretera, las curvas que bajaban hacia el valle, el cambio de clima que se sentía en la piel apenas se salía de la ciudad: el aire frío y seco de la sabana dando paso, kilómetro a kilómetro, a la humedad tibia de Fusagasugá.
Cada fin de semana, sin falta, visitábamos a mi abuela. Esa rutina —que para muchos hubiera sido solo una obligación familiar— se convirtió, sin que nadie lo planeara, en el corazón de mi infancia. Su casa olía a leña, a café recién colado, a las plantas que ella cultivaba junto a la ventana. Yo no podía escuchar el crepitar del fuego en su fogón ni el canto de los pájaros que anidaban en el patio, pero podía sentir las vibraciones bajo mis pies, podía ver la luz entrando por las rendijas, podía leer en los gestos de mi abuela una ternura que no necesitaba palabras. Ese lugar, con el tiempo, se convirtió en el territorio donde mi historia con el yagé —y con todo lo que vendría después— empezó a echar raíces.
Mi abuela tenía una manera particular de comunicarse conmigo que nadie más en la familia lograba igualar. No sabía lengua de señas formal; nadie la conocía todavía en un pueblo como Fusagasugá en esos años. Pero había desarrollado, con el tiempo, un lenguaje propio hecho de miradas, de toques suaves en el hombro, de gestos exagerados con las manos que yo aprendí a leer como quien aprende a leer un libro querido. Se sentaba conmigo en el corredor de su casa, bajo el techo de teja, y me señalaba las nubes, los cerros a lo lejos, los colores del atardecer, como si quisiera asegurarse de que, aunque no pudiera escuchar el mundo, yo pudiera al menos verlo con toda su plenitud.
Mi papá era un hombre de pocas palabras, incluso con quienes sí podían escucharlo. Trabajaba duro y viajaba con frecuencia entre Bogotá y Fusagasugá por temas de trabajo, y cuando llegaba a casa después de varios días fuera, su manera de demostrar cariño no era con discursos ni con explicaciones largas, sino con gestos concretos: me cargaba en hombros, me llevaba a caminar por el pueblo, me compraba helado en la plaza aunque no hubiera un motivo especial para celebrar. Con el tiempo entendí que ese silencio suyo, parecido en algún sentido al mío, era también su manera de quererme sin necesidad de un idioma compartido.
De mi mamá, en cambio, aprendí la paciencia como forma de amor. Ella fue, durante toda mi infancia, mi traductora del mundo. Cuando algo ocurría que yo no podía captar —una conversación en la mesa, un chiste que hacía reír a todos menos a mí, una noticia en la radio que alteraba el ánimo de la casa—, ella se acercaba, se ponía a mi altura y me explicaba, con señas caseras y con la boca bien vocalizada para que yo leyera sus labios, lo que estaba pasando. Nunca sentí que para ella fuera una carga hacerlo. Al contrario: parecía disfrutar ese puente que construía entre mi silencio y el ruido del mundo.
BİRAZ KAYBOLABİLİR MİYİM?

Hayır! saklambaç oynamak yasak! Hayır! kaybolmak yasak! Hayır, hayır, hayır! 
Fil Filo, ormanın içinden geçen nehrin kıyısında bir ileri bir geri yürüyordu. Su akıyor, yapraklar yüzüyordu. Filo'nun içini korku kaplamıştı. Hortumunu huzursuzca sallıyor, düşüncelerini susturmaya çalışıyordu ama başaramıyordu.
Filo, yemyeşil bir ormanda yaşıyordu. Ormanın en büyük ve güçlü hayvanlarından biriydi. Herkes yardım için ona koşardı. Filo cesur ve korkusuzdu. En azından herkes öyle sanıyordu.
Bu ormanda saklambaç oynamak yasaktı. Bir yerlere saklanmak, gözden kaybolmak bile… Çünkü ormanda yıllar önce yaşanan bir olay, herkesin aklında iz bırakmıştı.
Her akşam hayvanlar bir araya gelir, listedeki isimler tek tek okunurdu. Böylece herkesin orada olup olmadığına bakılırdı.
Filo'nun aklında başka bir şey vardı. O kaybolmak istiyordu ama bunu düşünmek bile onu korkutuyordu.
Akşam olmuştu. Hayvanlar her zamanki gibi büyük ağacın altında toplandı. Listedeki isimler tek tek okunmaya başladı.
“Tilki Tiftif!”
“Buradayım!”
“Tavşan Pofuduk!”
“Buradayım!”
“Sincap Çıtır!”
“Buradayım!”
“Kaplino!”
Sessizlik…
Bir süre beklendi ama ses gelmedi. İsimler okunmaya devam etti.
“Fil Filo!”
“Buradayım!” dedi Filo. Listedeki bütün isimler okunmuştu.
Filo, düşünceli bir hâlde evine döndü ve uykuya daldı.
Ertesi sabah uyanınca bahçesini sulamaya başladı. O sırada tilki Tiftif seslendi:
“Filo! Dolabımın en üst rafındaki kutuyu indirebilir misin? Merdivene çıkmaya korkuyorum.”
Filo, Tiftif'in evine gidip kutuyu indirdi.
“Teşekkür ederim, cesur Filo!” dedi Tiftif.  
Filo yoluna devam etti. Günün geri kalanı da böyle geçiyordu. Biri dalı kaldırmasını istiyor, diğeri cevizlerini toplamak için yardım bekliyordu. Herkes ona teşekkür ediyor, ardından "Sen çok güçlüsün, Filo!" diyordu. 
Filo eve döndü ve işlerini yaptı. Ama aklındaki düşünce bir türlü gitmiyordu.
Gece olduğunda, herkes uykuya daldıktan sonra sessizce evinden çıktı. Bir süre yürüdü. Sonra durup etrafına baktı. Bir süre daha öylece kaldı, ardından geldiği yoldan geri döndü. Filo, gitmekten korkmuştu.

Ertesi sabah dışarıdan gelen seslerle uyandı.
“Filo! Filo! Çabuk gel!”
Filo telaşlandı. Bir şey mi olmuştu? Korkuyla kapıya koştu ve dışarı çıktı.
Filo kapıdan çıkar çıkmaz bahçesindeki süslemeleri gördü. Şaşkınlıkla etrafına bakındı. Ağaçların dallarına renkli yapraklar asılmış, bahçenin dört bir yanı çiçeklerle süslenmişti. Bütün orman, Filo'ya teşekkür etmek için ona bir sürpriz hazırlamıştı.
Hayvanlar hep bir ağızdan bağırmaya başladı:
“Güçlü Filo! Cesur Filo! Harika Filo! İyi ki varsın, Filo!”
Filo kulaklarını sımsıkı kapattı. Sesler hâlâ susmuyordu. Gözlerini kapatıp başını iki yana salladı, sonra hızla evine koştu.
Bahçedeki hayvanlar şaşkınlıkla birbirlerine baktı. Kimse Filo'nun neden böyle davrandığını anlayamamıştı. Sonra sessizce oradan ayrılıp evlerine döndüler.
Filo, yaptığından çok utanıyordu. Ama bu kez kararını vermişti. Artık gitmek istiyordu.
Gece olduğunda, herkes uykuya daldıktan sonra cesaretini toplamaya çalıştı. Kapıya yöneldi ve sessizce evden çıktı. Karanlıkta uzun süre yürüdü. Durup arkasına baktığında orman artık çok geride kalmıştı.

Sabah olduğunda, Filo'nun yokluğunu henüz kimse fark etmemişti. Hayvanlar her zamanki gibi günlük işlerini yapıyor, oyunlar oynuyor ve birbirleriyle vakit geçiriyordu.
Akşam yaklaşırken hayvanlar yeniden büyük ağacın altında toplandı. İsimler tek tek okunmaya başladı.
Sıra Kaplino'ya gelmişti.
“Kaplino!”
Sessizlik…
Ardından sıradaki isim okundu.
“Fil Filo!”
Yine sessizlik…
Bir süre beklendi ama Filo'dan ses gelmedi. Hayvanlar birbirlerine endişeyle baktılar.
“Filo nerede?”
“Filo'yu kimse gördü mü?”
“Yoksa o da mı koyboldu?”
Ormanda endişeli sesler yükselmeye başladı.

Hep birlikte Filo'nun evine gittiler. Kapıyı çaldılar ama açan olmadı. İçeri baktıklarında Filo'nun evde olmadığını gördüler.
Hayvanlar telaşlandı. Filo'yu bulabilmek için ormanın her yerinde onu aramaya başladılar.

O sırada Filo, ormanın dışında yürüyordu. Güneş yavaş yavaş batıyor, etraf kararıyordu. Yorulan Filo, çimenlerin üzerine oturdu. Etrafına endişeyle baktı. Bacakları titriyor, hortumunu huzursuzca sallıyordu.
Tam o sırada arkasından sakin bir ses geldi:
“Korkuyor musun?”
Filo hızla arkasına döndü ve karşısında küçük bir kaplumbağa duruyordu.
Sesi titreyerek, “Hayır, korkmuyorum! Filler çok büyük ve güçlüdür. Asla korkmazlar!” dedi. Cesur görünmeye çalışıyordu ama aslında çok korkuyordu.
Kaplumbağa sordu:
“Peki, büyük ve güçlü olanlar hiç korkmaz mı?”
“Tabii ki korkmaz! Yani… korkmamalı!” dedi Filo.
“Peki, ya küçük ve güçsüz olanlar?”
Filo sustu. Ne diyeceğini bilemedi.
“Adın ne senin?” diye sordu kaplumbağa.
“Filo.”
“Nereden geliyorsun, Filo?”
“Ormandan.”
“Peki, neden ayrıldın? Ormanı sevmiyor musun?”
“Seviyorum aslında… Ama herkes beni çok cesur ve güçlü sanıyor. Oysa ben de bazen korkuyorum. Bunu fark ederlerse benimle alay ederler diye endişeleniyorum,” diye açıkladı Filo.
Kaplumbağa bir süre düşündü.
“Sence korkmak kötü bir şey mi?” diye sordu.
Filo cevap vermedi. Bakışlarını çimenlere çevirdi.
“Biliyor musun, bir zamanlar ben de ormanda yaşıyordum,” dedi kaplumbağa.
“Öyle mi? Peki, neden ayrıldın?” diye sordu Filo.
“Bir gün arkadaşlarımla saklambaç oynuyorduk. Ben de biraz kaybolmak istemiştim. Saklanmak için buraya kadar geldim ve beni kimse bulamadı.”
Filo merakla sordu:
“Yani oyununuz yarım mı kaldı?”
“Evet, oyunumuz yarım kaldı,” dedi kaplumbağa.
Filo'nun aklına bir şey gelmişti. Heyecanla kaplumbağaya döndü.
“Yoksa sen Kaplino musun?”
“Evet, ben Kaplino'yum.” Kaplumbağa şaşkınlıkla Filo'ya baktı. 
“Peki, benim kim olduğumu nereden biliyorsun?”
“Benim yaşadığım ormanda saklambaç oynamak yasak. Kaybolmak bile yasak! Demek sen de orada yaşıyordun. Saklambaç oynamanın neden yasaklandığını şimdi anladım!” dedi Filo.
Kaplino şaşkınlıkla dinledi.
“Demek ben kaybolduktan sonra ormanda saklambaç oynamak yasaklandı,” dedi.
“Peki, neden geri dönmedin?” diye sordu Filo. 
“Her akşam hayvanlar bir araya geliyor. Herkesin ormanda olup olmadığını anlamak için isimler tek tek okunuyor. Senin adın da hâlâ listede.”
Kaplino'nun gözleri doldu. Yıllar geçmesine rağmen arkadaşlarının onu unutmadığını öğrenmek onu çok duygulandırmıştı. Başını eğdi, bir süre konuşamadı.
“Ben diğer hayvanlar kadar hızlı ve güçlü değildim. Arkadaşlarım benden daha hızlıydı, onlara bir türlü yetişemiyordum. Bazen beni bekliyorlardı ama yine de kendimi onlardan farklı hissediyordum.”
Filo bir süre Kaplino'ya baktı.
“Peki, farklı hissetmek kötü bir şey mi?” diye sordu.
“Peki, farklı hissetmek kötü bir şey mi?” diye sordu Filo.
“Bence değil, Filo. Ama ben kendimi diğer hayvanlardan farklı hissettiğimde bunun kötü bir şey olduğunu sanmıştım.”
Filo başını eğdi.
“Ben de herkesin beni hep güçlü ve korkusuz görmesi gerektiğini sanıyordum. Senin korktuğunda içine saklanıp kaybolabildiğin bir kabuğun var. Keşke benim de bir kabuğum olsaydı. İçine saklanıp ben de biraz kaybolabilseydim.”
“Benim kabuğum kaybolmak için saklandığım bir yer değil, Filo. O benim evim. Biraz kaybolmak istiyorsan evinden uzaklaşabilirsin ama evini terk etmemelisin.”
Filo, Kaplino'ya baktı.
“Ama sen de evini terk edip gitmişsin.”
Kaplino başını eğdi.
“Haklısın, Filo. Ben farklı hissettiğim için evimi terk ettim. Sen de güçlü görünmek zorunda hissettiğin için…”

Kaplino, yavaş olmanın ya da diğerlerinden farklı hissetmenin kötü bir şey olmadığını anlamıştı. Ama yıllardır ormana dönmeye bir türlü cesaret edememişti.

Filo bir süre düşündü. Sonra Kaplino'ya dönerek konuştu:

“Keşke ben güçlü görünen hayvanların da korkabileceğini, sen de herkese yetişmek zorunda olmadığını bilseydin. Belki de sen yavaş değilsindir, diğer hayvanlar çok hızlıdır. Bazen onlar sana yetişmeye çalışır, bazen sen onlara yetişmeye çalışırsın.”
Kaplino başını salladı.
“Haklısın, Filo. Herkesin birbirinden farklı olması kötü bir şey değil. Hatta güzel bir şey. Bazen yalnız kalmak da isteyebilirsin. Bu da kötü bir şey değil.”
Filo, Kaplino'ya baktı ve sordu:
“O zaman biraz kaybolabilir miyim?”
“Elbette,” dedi Kaplino.

Artık ikisi de korkmanın, farklı olmanın ve bazen yalnız kalmak istemenin normal olduğunu biliyordu.

Ormandaki herkes çok üzgündü. Filo'yu her yerde aramışlar ama bir türlü bulamamışlardı. Akşam olmaya başlamıştı. Her zamanki gibi büyük ağacın altında toplanıp sayım yapma vakti gelmişti.

Hayvanlar büyük ağacın altında toplandı. Listedeki isimler tek tek okunmaya başladı.
“Tilki Tiftif!”
“Buradayım!”
“Tavşan Pofuduk!”
“Buradayım!”
“Sincap Çıtır!”
“Buradayım!”
“Fil Filo!”
“Buradayım!”
Filo'nun sesini duyan hayvanlar şaşkınlıkla etraflarına bakındılar. Sonra onu görünce sevinçle yanına koştular.
“Filo, neredeydin sen?”
“Seni çok merak ettik!”
“Her yerde seni aradık!”

Filo arkadaşlarına baktı.
“Biliyorum ama bazen herkes beni çok güçlü ve korkusuz sanıyor. Korktuğumu söylemekten de korkuyordum. Ama bazen ben de korkuyorum. Bazen biraz yalnız kalmak istiyorum.”
Hayvanlar birbirlerine baktılar.
“Bunu bilmiyorduk, seni böyle hissettirdiğimiz için özür dileriz.” dedi Tiftif.
“Artık korktuğunda bize söyleyebilirsin.” dedi Pofuduk.
Filo gülümsedi ve herkes Filo'ya sarıldı. Sonra sayım devam etti.

“Kaplino!”
Bir an sessizlik oldu.
Tam herkes sıradaki isme geçecekken bir ses duyuldu:
“Sobe!”
Hayvanlar şaşkınlıkla sesin geldiği yere döndüler. Karşılarında Kaplino duruyordu.
Bütün hayvanlar mutluluktan çığlık atıyordu:
''KAPLİNO GELMİŞ! KAPLİNO GELMİŞ!!!
“KAPLİNO! NEREDEYDİN SEN?”
“SENİ ÇOK ÖZLEDİK!”
“SENİ HİÇ UNUTMADIK, KAPLİNO!”

Ormanda sevinçli sesler yükseldi. Herkes bir yandan Kaplino'ya sorular soruyor, bir yandan da ona sarılmak için yanına koşuyordu.
Kaplino arkadaşlarına baktı.

“Ben de sizleri çok özledim. Sizi hiç unutmadım, siz de beni unutmamışsınız. Ben sizden farklı olduğumu düşündüğüm için yavaş olduğum için ve size yetişemeyeceğimi düşündüğüm için gitmiştim. Filo da güçlü ve korkusuz görünmek zorunda hissettiği için gitmişti. Artık biliyorum ki hepimiz farklı olabiliriz ve herkes bazen yalnız kalmak isteyebilir. Ben gittikten sonra saklambaç oynamak bile yasaklanmış ama herkes biraz saklanmak isteyebilir öyle değil mi?”
Hayvanlar birbirlerine baktılar.
“İşte haklısın, Kaplino!” dedi Tiftif. “Herkes bazen  saklanmak isteyebilir.”
“HADİ SAKLAMBAÇ OYNAYALIM'' dedi Pofuduk sevinçle.
Bütün hayvanlar heyecanla bağırdı:
“HADİ OYNAYALIM!”
Bütün ormandaki hayvanlar saklambaç oynamaya başladılar.
Filo ve Kaplino birlikte bir ağacın  arkasına saklandılar.
Kaplino, Filo'ya dönüp sordu:
“Hâlâ korkuyor musun?”
Filo başını salladı.
“Evet, korkuyorum. Ama artık korkmanın kötü bir şey olmadığını biliyorum.”

Yıllardır yarım kalan oyun, Kaplino'nun ormana dönüşüyle tamamlanmıştı. Ama sadece Kaplino değil, bütün orman kazanmıştı oyunu.
 🎬हो. तुमचा मूळ plot चांगला आहे. मी त्यात फक्त आवश्यक बदल करून story अधिक realistic, entertaining आणि Community Medicine/NCD point of view ने स्पष्ट केली आहे.
एक महत्त्वाचा बदल: “एकदा smoking केल्याने लगेच NCD होते” असा अर्थ येऊ नये. त्याऐवजी तंबाखू + alcohol + junk food + physical inactivity → दीर्घकाळ वाढणारे NCD risk → cardiovascular event अशी chain दाखवूया.
 🎬कॉमिकचे नाव
“फक्त एकदा… पण किंमत आयुष्यभराची!”
एका सवयीचा प्रवास — Lifestyle → Tobacco → Addiction → NCD
मुख्य पात्र: आदित्य बालपण: 10 वर्षे नंतर: कॉलेजमध्ये तरुण मित्र: रोहित

🟢 PLOT 1 — “मोबाईलमध्ये जिंकतोय… पण आरोग्यात?”
📍 Scene: घरात
आदित्य सोफ्यावर बसून मोबाइलमध्ये गेम खेळत आहे. बाजूला chips आणि cold drink.
आई: “आदित्य, किती वेळापासून मोबाईलवर गेम खेळतोयस?”
आदित्य: “अगं आई, अजून थोडाच वेळ!”
आई: “तू रोज इतका वेळ बसून राहतोस. शरीराला व्यायाम मिळत नाही. चल, बाहेर जा आणि मित्रांसोबत खेळ.”
आदित्य: “नको ना आई! मला मैदानात खेळण्यापेक्षा mobile games खेळताना जास्त मजा येते!”
आई: “पण गेममध्ये तुझं character धावतंय… तू मात्र जागेवरच बसलायस!”
😄 Comic punchline
Narrator:
“मोबाईल, कमी physical activity आणि सतत बसून राहण्याची सवय—या गोष्टी दीर्घकाळ आरोग्यावर परिणाम करू शकतात.”
🩺 PSM Message:
Physical inactivity हा NCD साठी महत्त्वाचा modifiable risk factor आहे.

🟡 PLOT 2 — “आज घरचं जेवण नको!”
📍 Scene: Dinner time
आईने पौष्टिक घरचे जेवण बनवले आहे.
आई: “आदित्य, चल जेवायला. आज भाजी, पोळी, डाळ आणि सलाड केलंय.”
आदित्य: “मला हे नको!”
आई: “मग काय खाणार?”
आदित्य: “Pizza! Burger! आणि French fries!”
आई: “बाळा, रोज असं junk food खाणं चांगलं नाही. त्यात जास्त salt, sugar आणि unhealthy fat असू शकतात.”
आदित्य: “नाही! मला pizza-burgerच पाहिजे. नाहीतर मी जेवणारच नाही!”
Narrator:
“आईचे म्हणणे त्याला त्या वेळी कंटाळवाणे वाटले… पण त्याच्या रोजच्या निवडी त्याच्या भविष्यातील आरोग्यावर परिणाम करू शकतात.”
🩺 PSM Message:
अस्वास्थ्यकर आहार → overweight/obesity, hypertension, diabetes आणि cardiovascular disease चा धोका वाढवू शकतो.

🟠 PLOT 3 — “बाबा म्हणजे माझे Hero!”
📍 Scene: काही वर्षांनी
आदित्य आणि त्याचा मित्र रोहित class मधून घरी जात आहेत.
दुकानाजवळ आदित्यचे बाबा थांबलेले आहेत.
ते तंबाखू विकत घेऊन चघळतात.
आदित्य: “अरे रोहित… ते माझे बाबा आहेत.”
रोहित: “ते काय घेत आहेत?”
आदित्य: “तंबाखू असावी…”
आदित्य बाबांकडे पाहतो.
💭 आदित्यच्या मनात:
“बाबा रोज हे करतात… म्हणजे एवढं वाईट नसणार.”
“माझे बाबा मला cool वाटतात… मोठा झाल्यावर मीसुद्धा try करेन.”
Narrator:
“मुलं अनेकदा आपल्या आजूबाजूच्या व्यक्तींच्या वर्तनातून शिकतात. घरातील tobacco exposure त्याच्या perception वर परिणाम करू शकते.”
🩺 PSM Message:
Family environment आणि role modelling हे tobacco initiation वर प्रभाव टाकणारे behavioural factors आहेत.

🔵 PLOT 4 — “फक्त दारू? काही नाही!”
📍 Scene: घरी
काही दिवसांनी आदित्य आपल्या वडिलांना alcohol घेताना पाहतो.
आदित्य: “बाबा, तुम्ही हे का पिता?”
बाबा: “अरे, कधी कधी घेतो. थोडं घेतलं तर काही होत नाही.”
आदित्य शांतपणे पाहत राहतो.
💭 आदित्य:
“बाबा तंबाखूही घेतात आणि दारूही… आणि तरीही ठीक आहेत.”
Narrator:
“अशा अनुभवांमुळे मुलाच्या मनात substance use बद्दलची चुकीची धारणा तयार होऊ शकते.”
🩺 PSM Message:
तंबाखू आणि alcohol हे दोन्ही NCD साठी महत्त्वाचे behavioural risk factors आहेत.

🔴 PLOT 5 — कॉलेज: “एकदा करून बघ!”
📍 Scene: College campus
आदित्यचे मित्र smoking करत आहेत.
मित्र: “आदित्य, घे! एकदा try कर.”
आदित्य: “नको रे. Smoking आणि tobacco मुळे शरीराला नुकसान होऊ शकतं.”
मित्र: “अरे काही होत नाही! एक cigarette म्हणजे काय? Just for fun!”
दुसरा मित्र: “Relax होण्यासाठी आहे. एकदा केल्याने कुणी addict होत नाही.”
आदित्य थोडा विचार करतो.
आदित्य: “ठीक आहे… फक्त एकदा.”
तो पहिल्यांदा cigarette ओढतो.
आदित्य: “खोक… खोक…! अरे, हे काय आहे?”
मित्र हसतात.
मित्र: “पहिल्यांदा असंच होतं. नंतर मजा येईल!”
Narrator:
“आणि अशाच प्रकारे peer pressure मुळे त्याने पहिली cigarette घेतली.”
🩺 PSM Message:
Peer pressure आणि misconceptions हे tobacco initiation चे महत्त्वाचे सामाजिक घटक आहेत.

🟣 PLOT 6 — “फक्त कधीतरी” ते “दररोज”
Comic मध्ये calendar pages वेगाने बदलताना दाखवा:
📅 सोमवार → 📅 महिना → 📅 वर्ष
Narrator:
“‘फक्त एकदा’…”
⬇️
“‘फक्त मित्रांसोबत’…”
⬇️
“‘फक्त stress असताना’…”
⬇️
“आणि शेवटी…”
आदित्य:
“आज cigarette मिळाली नाही तर मला बेचैनी होतेय.”
Narrator: “निकोटीनमुळे dependence विकसित होऊ शकते. आता आदित्यची इच्छा त्याच्या नियंत्रणात नव्हती.”

🟤 PLOT 7 — “Smoking सोबत Drinking!”
मित्र party करत आहेत.
मित्र: “आज drink करूया!”
आदित्य: “चल!”
Narrator:
“हळूहळू alcohol चा वापरही वाढला.”
दुसऱ्या बाजूला comic मध्ये risk factors दाखवा:
🚬 Tobacco 🍺 Alcohol 🍔 Unhealthy diet 📱 Physical inactivity ⚖️ Increasing weight ⬆️ BP
मध्यभागी मोठा arrow:
“NCD RISK ↑”
Narrator:
“या सर्व risk factors चा दीर्घकाळ परिणाम cardiovascular disease, stroke, diabetes, chronic respiratory disease आणि अनेक cancers सारख्या NCDs चा धोका वाढवू शकतो.”

⚠️ PLOT 8 — “तो दिवस…”
📍 Scene: Tobacco shop
आदित्य आणि रोहित tobacco shop जवळ उभे आहेत.
अचानक रोहित छातीवर हात ठेवतो.
रोहित: “आदित्य… माझ्या छातीत खूप दुखतंय…”
आदित्य: “रोहित! काय झालं?”
रोहित: “छातीत pressure… श्वास घ्यायला त्रास होतोय…”
तो घामाघूम होतो आणि अस्वस्थ दिसतो.
Narrator:
“अचानक आलेले chest discomfort, shortness of breath आणि इतर लक्षणे गंभीर cardiovascular emergency चे संकेत असू शकतात.”
आदित्य: “लवकर! Ambulance ला call कर!”
🚑 Hospital

🔴 PLOT 9 — “एक धक्का…”
Doctor तपासणी करतात.
काही वेळाने doctor बाहेर येतात.
Doctor: “आम्ही पूर्ण प्रयत्न केले… पण त्याला वाचवता आलं नाही.”
आदित्य स्तब्ध होतो.
आदित्य: “पण तो अजून तरुण होता…”

🩺 PLOT 10 — डॉक्टरांचा प्रश्न
Doctor आदित्यशी बोलतात.
Doctor: “तो tobacco वापरत होता का?”
आदित्य: “हो…”
Doctor: “Smoking किंवा इतर tobacco किती काळापासून?”
आदित्य: “काही वर्षांपासून…”
Doctor: “Alcohol?”
आदित्य: “हो… तेही.”
Doctor आदित्यकडे पाहतात.
Doctor: “तंबाखू, alcohol, physical inactivity आणि unhealthy diet हे सगळे NCD चे modifiable risk factors आहेत.”
Doctor: “यांचा परिणाम नेहमी लगेच दिसत नाही. पण वर्षानुवर्षे risk वाढत जाऊ शकतो.”
Doctor:
“शरीर शांत असतं… पण आतून नुकसान हळूहळू वाढत असू शकतं.”
Doctor: “आणि आदित्य, जर तूही तुझ्या आरोग्याकडे दुर्लक्ष केलंस, तर भविष्यात तुझाही NCD risk वाढू शकतो.”

🟢 PLOT 11 — “आता बदल करायचा!”
आदित्य घरी येतो.
तो आरशात स्वतःकडे पाहतो.
त्याला आठवते:
📱 Mobile 🍔 Junk food 🚬 Tobacco 🍺 Alcohol 🏃 No exercise
तो ठरवतो:
आदित्य:
“माझ्या मित्रासोबत जे झालं ते माझ्यासोबत होऊ द्यायचं नाही.”

🌱 PLOT 12 — बदलाची सुरुवात
आदित्यची Transformation:
❌ Tobacco ➡️ 🚭 Quit
❌ Excess alcohol ➡️ Avoid/quit
❌ Junk food ➡️ 🥗 Balanced diet
❌ Sitting all day ➡️ 🏃 Regular physical activity
❌ Peer pressure ➡️ ✋ “NO!”
आदित्य: “मी तंबाखू सोडण्यासाठी professional help घेईन. गरज पडली तर tobacco cessation service ची मदत घेईन.”

❤️ FINAL PANEL — “खरा Hero कोण?”
आदित्य मैदानात धावत आहे.
त्याचा मोबाइल बाजूला आहे.
त्याच्या हातात tobacco नसून पाण्याची बाटली आहे.
तो एका छोट्या मुलाला म्हणतो:
आदित्य: “तुला मोठं होऊन माझ्यासारखं व्हायचंय?”
मुलगा:
“हो!”
आदित्य हसतो.
आदित्य:
“मग माझ्या जुन्या चुका नाही… माझ्या नवीन सवयी imitate कर!”

🎯 FINAL MORAL
“NCD चा धोका अचानक निर्माण होत नाही; तो अनेक वर्षांच्या सवयी आणि risk factors मुळे वाढत जातो.”
आजच सुरुवात करा:
🚭 तंबाखूला नकार द्या 🥗 निरोगी आहार घ्या 🏃 नियमित physical activity करा 🍺 Alcohol टाळा ❤️ BP, blood sugar, वजन आणि इतर risk factors कडे लक्ष द्या 🩺 गरज पडल्यास लवकर medical help घ्या
अंतिम punchline:
“‘फक्त एकदा’ ही सुरुवात असू शकते… पण ‘आजच थांबतो’ हा तुमचा शेवट बदलू शकतो!”
📚 Community Medicine concept
या comic मध्ये social determinants/role modelling → behavioural risk factors → tobacco initiation → nicotine dependence → multiple NCD risk factors → cardiovascular event → health education → primordial/primary prevention → behaviour change ही संपूर्ण chain दिसते. त्यामुळे तो फक्त tobacco-awareness comic न राहता NCD prevention चा Community Medicine-based health education comic बनेल.
### JOHN — BÖLÜM 1: BAŞLANGIÇ

John, iyi bir üniversitede eğitim gören genç bir öğrenciydi. Derslerinde başarılıydı ama sınıfın en iyisi olmak gibi bir takıntısı yoktu. Kendi hâlinde yaşamaya, geleceği için bir şeyler yapmaya çalışıyordu. Önünde gerçekleştirmek istediği hayaller, görmek istediği yerler ve yaşamak istediği uzun bir hayat vardı.

Dışarıdan bakıldığında hayatı sıradan görünüyordu. Üniversiteye gidiyor, derslerine katılıyor, bazen arkadaşlarıyla vakit geçiriyor, bazen de tek başına kalmayı tercih ediyordu.

Fakat son zamanlarda bir şeyler yolunda gitmiyordu.

Başlangıçta baş ağrılarını fazla önemsememişti. Uzun süre ders çalışmasına, uykusuz kalmasına ya da yorgunluğa bağlıyordu. Bazen başı öyle ağrıyordu ki okuduğu satırlara odaklanmakta zorlanıyordu. Yine de kendini sürekli rahatlatıyordu.

Biraz dinlenince geçer.

Ama geçmiyordu.

Günler ilerledikçe ağrılar daha sık hâle geldi. Bazen aniden başlayan ağrı yüzünden yaptığı işi bırakmak zorunda kalıyordu. Sonunda bunun sıradan bir baş ağrısı olmayabileceğini düşünerek doktora gitmeye karar verdi.

O gün hastaneye gittiğinde aklında ciddi bir hastalık ihtimali yoktu. Doktorun birkaç soru soracağını, belki bazı ilaçlar yazacağını ve kendisini evine göndereceğini düşünüyordu.

Muayenenin ardından doktor bazı tetkikler istedi. John, istenen işlemleri tamamladı ve sonuçları değerlendirilmek üzere bekledi.

Bir süre sonra doktorun odasına yeniden çağrıldı.

John içeri girdiğinde doktorun yüzündeki ciddi ifadeyi fark etti. Karşısındaki sandalyeye oturdu. Doktor, elindeki görüntülere birkaç saniye daha baktıktan sonra konuşmaya başladı.

Doktor: John, yapılan incelemelerde beyninizde normal olmayan bir oluşum tespit ettik. Görüntüler, bunun bir tümör olabileceğini düşündürüyor.

John ilk anda söylenenleri anlamakta zorlandı.

John: Tümör mü?

Doktor: Evet. Ancak şu anda kesin bir şey söylememiz mümkün değil. Bunun tam olarak ne olduğunu anlayabilmemiz için daha ileri tetkikler yapmamız gerekiyor.

John'un yüzündeki ifade değişti. Birkaç dakika önce aklında yalnızca baş ağrılarından kurtulmak varken şimdi bambaşka bir ihtimalle karşı karşıyaydı.

John: Peki… bu kanser olduğum anlamına mı geliyor?

Doktor: Henüz bunu bilmiyoruz, John. Bir tümörün ne tür olduğunu anlamak için ek incelemeler gerekebilir. Şimdiden en kötü ihtimali düşünmeni istemiyorum ama bu durumu da görmezden gelemeyiz.

John ellerini birbirine kenetledi. Parmaklarını sıkmaya başladığını ancak birkaç saniye sonra fark etti.

John: Peki… gerçekten kanserse ne olacak, doktor?

Bu kez soruyu sorarken sesi biraz titredi.

Doktor, John'un gözlerine baktı.

Doktor: Öncelikle neyle karşı karşıya olduğumuzu kesinleştirmemiz gerekiyor. Sonrasında tedavi seçeneklerini değerlendireceğiz. Şu anda sana kesin bir sonuç söyleyemem. Ama bu süreci tek başına yürütmek zorunda değilsin.

John başını hafifçe salladı.

Söyleyecek başka bir şeyi yoktu.

O odadan çıkarken hastaneye gelmeden önceki John değildi artık. Henüz kesin bir teşhis konulmamıştı ama zihnine tek bir soru yerleşmişti:

Ya gerçekten kansersem?

Koridorda yürürken etrafındaki insanların konuşmalarını duyuyordu. Birileri telefonda gülüyor, birileri doktor sırası bekliyor, birileri yakınlarıyla konuşuyordu. Hayat herkes için normal bir şekilde devam ediyordu.

John ise sanki bir anda kendi hayatının dışında kalmış gibiydi.

Hastaneden çıkıp eve doğru yola koyuldu.

Yol boyunca telefonunu eline aldı, birkaç kez bir arkadaşına yazmayı düşündü. Sonra vazgeçti. Ne söyleyeceğini bilmiyordu. Daha kendisi bile duyduklarını kabullenememişken başka birine nasıl anlatabilirdi?

Eve vardığında kapıyı kapattı ve bir süre öylece durdu.

Ev sessizdi.

Çantasını bir kenara bıraktı. Ayakkabılarını çıkardıktan sonra salona geçti ve koltuğa oturdu. Ellerini dizlerinin üzerine koyup boşluğa baktı.

Doktorun sözleri tekrar tekrar zihninde yankılanıyordu.

Beyninizde normal olmayan bir oluşum tespit ettik.

Bir tümör olabilir.

John başını iki elinin arasına aldı.

John: Yok… Hayır. Daha kesin bir şey söylemedi ki.

Bunu sanki kendisine hatırlatması gerekiyormuş gibi söyledi.

John: Belki de o kadar ciddi değildir. Belki başka bir şeydir.

Bir süre sonra ayağa kalkıp banyoya gitti. Duşa girdi ve sıcak suyun altında durdu. Normalde duş almak onu rahatlatırdı ama o gün suyun sesi bile zihnindeki düşünceleri bastıramıyordu.

Gözlerini kapattı.

Ya gerçekten kanserse?

Bu kez düşünceyi zihninden uzaklaştıramadı.

Ya tedavi edilemezse? Ya hayatım sandığımdan çok daha kısa sürerse?

John derin bir nefes aldı. Böyle düşünmek istemiyordu. Daha yirmili yaşlarına bile doğru düzgün yaklaşmamıştı. Üniversiteyi bitirmesi, bir iş bulması, kendi hayatını kurması gerekiyordu. Henüz yapmak istediği o kadar çok şey vardı ki…

John: Hayır… Daha hiçbir şey belli değil.

Suyun altında bir süre daha kaldı. Sonra duşunu bitirip üzerini giyindi.

Mutfakta kendisine bir şeyler hazırladı. Önüne oturdu ama iştahı yoktu. Birkaç lokma yedikten sonra çatalını bıraktı. Aç olduğunu biliyordu ama boğazından daha fazlası geçmiyordu.

Sonunda telefonunu eline aldı.

İnternette beyin tümörleri hakkında araştırma yapmaya başladı. İlk başta yalnızca hastalığın ne olduğunu anlamak istiyordu. Fakat okudukça karşısına çıkan bilgiler onu daha da korkuttu. Farklı tümör türleri, tedaviler, ameliyatlar ve hayatta kalma ihtimalleri…

Bir süre sonra telefonun ekranına bakamaz hâle geldi.

Telefonu kapatıp masanın üzerine bıraktı.

John: Tamam… Yeter.

Bir elini alnına götürdü.

John: Önce sonuçları öğrenmem gerekiyor. İnternette okuduğum her şeyi kendime uyarlayamam.

Kendini sakinleştirmeye çalışıyordu ama korkusu tamamen geçmemişti.

Akşam ilerledikçe evin içinde dolaştı. Bazen oturdu, bazen pencerenin önüne gidip dışarı baktı. Telefonuna gelen mesajları gördü fakat çoğuna cevap vermedi. İnsanlarla konuşacak gücü kendisinde bulamıyordu.

Gece yatağına uzandığında ışığı kapattı.

Normalde birkaç dakika içinde uyuyabilirdi. Fakat o gece gözlerini kapattığında bile hastanedeki konuşma zihninden silinmiyordu.

Bir an üniversiteyi düşündü. Ardından ailesini, arkadaşlarını, gelecekte yapmak istediklerini…

Henüz yaşamadığı bir hayatı kaybetme ihtimali onu korkutuyordu.

Ya her şey düşündüğümden farklı gelişirse?

Yutkundu ve yüzünü yastığa çevirdi.

John: Yarın daha iyi düşüneceğim.

Bu sözleri söylerken kendisinin bile buna ne kadar inandığından emin değildi.

Uzun bir süre yatakta döndükten sonra sonunda uykuya daldı.

O gece hiçbir şey çözülmedi. Hastalığın ne olduğu hâlâ bilinmiyordu. John'un korkuları da ortadan kalkmamıştı.

Fakat günler geçmek zorundaydı.

Aradan birkaç gün geçti.

John, hastaneden gelecek haberleri beklerken günlük hayatına devam etmeye çalıştı. Üniversiteye gitti, derslerine katıldı ve yapması gereken işleri tamamladı. Dışarıdan bakıldığında her şey normal görünüyordu.

Ancak aklı, en beklemediği anlarda yeniden hastaneye dönüyordu.

Bir derste hocasını dinlerken, eve yürürken, geceleri yatağına uzandığında…

Bazen kendini geleceğini planlarken buluyor, ardından birden duruyordu.

Peki ya geleceğim olmazsa?

Bu düşünceden nefret ediyordu.

Bir gün, üniversitedeki işlerini bitirdikten sonra doğrudan eve gitmek istemedi. Biraz hava almaya ihtiyacı vardı. Uzun süre amaçsızca yürüdü. Sokakları geçerken nereye gittiğini pek düşünmüyordu.

Sonunda çocukluğundan beri bildiği eski bir parka ulaştı.

Park, yıllar içinde pek değişmemişti. Ağaçlar aynı yerlerdeydi, yürüyüş yolları hâlâ oradaydı. Bankların bazıları eskimiş, boyaları dökülmüştü.

John, boş bir bank bulup oturdu.

Bir süre hiçbir şey yapmadan çevresini izledi. Hafif bir rüzgâr esiyor, ağaçların yapraklarını hareket ettiriyordu. Uzaklardan çocukların sesleri geliyordu.

John başını kaldırdığında birkaç metre ötede babasıyla oynayan küçük bir çocuk gördü.

Çocuk, babasının etrafında koşuyor, bir şeyler anlatıyor ve arada kahkahalar atıyordu. Babası da onunla oynuyordu.

Bir süre sonra çocuk koşarken ayağı takıldı ve yere düştü.

Babası hemen yanına gitti.

Baba: Hey, iyi misin?

Çocuk başını kaldırdı. Dizindeki tozlara baktı. Babası onu nazikçe ayağa kaldırdı, dizindeki tozu silkeledi ve elini tuttu.

Çocuğun yüzündeki ifade yeniden değişti. Birkaç saniye sonra babasının elini tutarak yürümeye devam etti.

John'un bakışları o ikisinin üzerinde kaldı.

Yüzündeki ifade yavaşça değişmeye başladı.

Önce yalnızca onları izledi. Sonra göğsünün içinde tanıdık, ağır bir his belirdi.

O görüntü ona bir şey hatırlatmıştı.

Çocukken kendi annesinin yanında yürüdüğü günleri… Babasının elini tuttuğu anları… Küçükken başına bir şey geldiğinde koşup sığındığı o güvenli yeri…

John'un zihninde yıllardır geride bıraktığını sandığı anılar canlanmaya başladı.

Artık parkı görmüyordu.

Gözlerinin önünde başka bir zaman, başka bir hayat vardı.

Yıllar önceki kendisi…

### FLASHBACK — YILLAR ÖNCE

John küçük bir çocukken hayatı çok daha basitti.

Dünyanın nasıl işlediğini, insanların neden hata yaptığını ya da bazen bir olayın nasıl bütün bir hayatı değiştirebildiğini bilmiyordu.

Onun için dünya annesiyle babasından ibaretti.

Eve döndüğünde onları görmek, annesinin sesini duymak, babasıyla vakit geçirmek ona yetiyordu. Büyük hayalleri ya da karmaşık düşünceleri yoktu. Tek bildiği, ailesinin yanında güvende olduğuydu.

Fakat bir gece bütün hayatı değişti.

O gece evlerinde yangın çıktı.

Alevler kısa sürede büyümeye başladı. Evin içini duman kapladı. John, yaşananları anlamaya çalışırken korkuya kapılmıştı. Her şey çok hızlı gelişiyordu. Birkaç dakika önce sıradan olan evi artık tanıyamıyordu.

Bağırışlar, duman ve alevlerin sesi birbirine karışmıştı.

John bir şekilde dışarı çıkmayı başardı.

Fakat annesiyle babası içeride kalmıştı.

Küçük çocuk kapının önünde durdu. Gözleri evdeydi. İçeriden çıkmalarını bekliyordu.

John: Anne?! Baba?!

Cevap alamadı.

Sesi daha da yükseldi.

John: ANNE! BABA! NEREDESİNİZ?!

Kısa süre sonra itfaiye ekipleri olay yerine ulaştı. John onları gördüğü anda koşarak yanlarına gitti. O yaşta bildiği tek şey, bu insanların yangınları söndürdüğü ve insanları kurtardığıydı.

Belki de annesiyle babasını kurtarabilirlerdi.

John ağlayarak bir itfaiyecinin yanına koştu ve ceketine tutundu.

John: ANNEMLE BABAM İÇERİDE! LÜTFEN ONLARI ÇIKARIN!

İtfaiyeci onu uzaklaştırmaya çalıştı.

İtfaiyeci: Evlat, burada kalmalısın! İçeri giremezsin!

John geri çekilmedi.

John: AMA AİLEM ORADA!

Küçük elleriyle itfaiyecinin ceketini tutmaya devam etti. Gözyaşları yanaklarından akıyordu.

John: SİZ İNSANLARI KURTARIYORSUNUZ, DEĞİL Mİ?! O ZAMAN NEDEN ONLARI KURTARMIYORSUNUZ?!

İtfaiyeci bir an duraksadı ama John'a verebileceği bir cevap yoktu.

Ekipler müdahaleye devam ediyordu. Fakat yapılan ihmaller ve yanlışlar kurtarma çalışmalarını olumsuz etkiliyordu. Kaybedilen zaman, içeride mahsur kalan John'un anne ve babasının kurtarılma ihtimalini azaltıyordu.

John bunların hiçbirini anlayabilecek yaşta değildi.

O yalnızca bekliyordu.

Birinin çıkıp annesini ve babasını getirmesini bekliyordu.

Dakikalar geçtikçe yüzündeki umut yerini korkuya bıraktı. Her kapıya baktığında ailesinin oradan çıkacağını düşünüyordu. Her hareketlendiğinde ayağa kalkıyor, sonra yine beklemek zorunda kalıyordu.

John: Lütfen… Lütfen onları çıkarın…

Sesi giderek kısıldı.

John: Annem korkuyordur… Babam da…

Bir süre sonra müdahale sona erdiğinde John hâlâ ailesinin çıkmasını bekliyordu.

Ona yaklaşan itfaiyecinin yüzündeki ifadeyi görünce bir şeylerin ters gittiğini anladı.

Adamın gözleri dolmuştu.

Yavaşça diz çöktü ve John'un göz hizasına geldi.

İtfaiyeci: John… Çok üzgünüm.

John anlamamış gibi yüzüne baktı.

John: Ne demek üzgünsün? Annemle babam nerede?

İtfaiyeci konuşmakta zorlandı.

İtfaiyeci: Onları kurtaramadık…

John birkaç saniye boyunca hiçbir şey söylemedi.

Sanki duyduğu sözler anlamını yitirmişti. Birinin kendisine şaka yaptığını düşünmek istedi. Birazdan annesinin ya da babasının çıkıp geleceğine inanmak istedi.

Ama kimse gelmedi.

John: Hayır…

İtfaiyecinin ceketini iki eliyle kavradı.

John: NEREDELER?! ANNEM NEREDE?! BABAM NEREDE?! SÖYLEYİN BANA!

İtfaiyeci onu sakinleştirmeye çalıştı ama John kendini kaybetmişti.

John: SİZ ONLARI KURTARACAKTINIZ!

Gözyaşları yüzünden akarken adamın ceketini bırakmıyordu.

John: ONLARI GERİ GETİRİN! LÜTFEN! BEN BAŞKA HİÇBİR ŞEY İSTEMİYORUM!

O an onun için dünya durmuştu.

Daha önce korktuğunda annesine sarılabilirdi. Canı yandığında babası yanına gelirdi. Bir kâbus gördüğünde gece odasına girip onu rahatlatacak biri vardı.

Ama o geceden sonra bunların hiçbiri olmayacaktı.

John'un annesi ve babası, o yangında hayatlarını kaybetti.

Küçük bir çocuk, bir gecede ailesini kaybetmişti.

Ve yıllar boyunca o geceyi unutmaya çalışsa da bazı görüntüler zihninden hiçbir zaman tamamen silinmeyecekti.

### YETİM BİR ÇOCUĞUN HAYATI

Anne ve babasının ölümünden sonra John'un hayatı eskisi gibi olmadı.

Bir süre ne yaşandığını anlamakta zorlandı. Çocuktu; ölümün ne anlama geldiğini, bir insanın neden bir daha geri dönemeyeceğini tam olarak kavrayamıyordu.

Başlangıçta ailesinin geri geleceğini düşündüğü zamanlar oldu.

Bazen geceleri uyandığında annesinin sesini duymayı bekledi. Bazen kapının açıldığını duyunca babasının eve geldiğini sandı. Ama her defasında karşısına çıkan şey aynıydı: Sessizlik.

Zaman geçtikçe gerçeği anlamaya başladı.

Annesi geri gelmeyecekti.

Babası da.

John, ailesiz büyümek zorunda kaldı. Hayatında ona destek olan insanlar olsa da hiçbiri anne ve babasının yerini dolduramazdı. Küçük yaşta başına gelen bu olay, onun çocukluğunu elinden almıştı.

Diğer çocuklar aileleriyle vakit geçirirken John bazen tek başına kalıyordu. Bazıları hafta sonu anne babalarıyla planlar yapıyor, bazıları başlarına gelen küçük şeyleri ailelerine anlatıyordu.

John ise çoğu zaman kendi içinde yaşıyordu.

Yıllar geçtikçe büyüdü. Çocukluğundaki acıyı herkese anlatmıyordu. Bazen geçmişi aklına geldiğinde sessizleşiyor, bazen de hiçbir şey olmamış gibi hayatına devam ediyordu.

Ama bazı geceler yangını yeniden hatırlıyordu.

Alevleri…

Dışarıda bekleyişini…

İtfaiyecinin yüzündeki ifadeyi…

Ve ailesinin geri gelmeyeceğini öğrendiği anı.

Özellikle bir şey zihninden hiç çıkmıyordu.

İtfaiyecilerin görevlerini doğru yapmamış olması, kurtarma çalışmalarındaki ihmaller ve kaybedilen zaman…

John, o yaşta bütün ayrıntıları anlayamasa da bir şeyin farkındaydı: Birilerinin yaptığı hatalar yüzünden hayatı sonsuza kadar değişmişti.

O gece yalnızca anne ve babasını kaybetmemişti.

Onlarla birlikte çocukluğunun büyük bir kısmını, kendini güvende hissettiği dünyayı ve geleceğe dair sahip olduğu pek çok şeyi de kaybetmişti.

Buna rağmen hayat devam etti.

John büyüdü, eğitimine devam etti ve sonunda iyi bir üniversiteye girmeyi başardı. Kendi ayakları üzerinde durabilmek için çabaladı. Geçmişini tamamen geride bırakmış değildi ama onun yüzünden hayatını da durdurmak istemiyordu.

Yıllar içinde bir yetişkine dönüştü.

Artık küçük bir çocuk değildi. Kendi kararlarını verebiliyor, geleceğini planlayabiliyor ve hayatının sorumluluğunu üstlenebiliyordu.

Dışarıdan bakıldığında geçmişi geride bırakmış gibi görünüyordu.

Ancak bazı yaralar görünmezdi.

Ve John'un içinde taşıdığı yara, yıllar geçmesine rağmen hâlâ oradaydı.

### BANKTAKİ JOHN

John, parkta otururken gözlerini yeniden açtı.

Karşısındaki küçük çocuk hâlâ babasının yanındaydı. Birlikte yürümeye devam ediyorlardı. Çocuk arada babasına bir şeyler anlatıyor, babası da onu dinliyordu.

John'un boğazı düğümlendi.

Bir zamanlar kendisinin de böyle bir hayatı vardı.

Onun da elini tutan bir annesi, yanında yürüyen bir babası olmuştu. Onun da kendini güvende hissettiği bir evi vardı.

Sonra bir gece bütün bunlar elinden alınmıştı.

John başını öne eğdi. Parmaklarını birbirine kenetledi ve bir süre ellerine baktı.

Keşke o gece biri daha erken gelseydi…

Düşünce zihninde yankılandı.

Keşke birileri görevini doğru yapsaydı…

John gözlerini kapattı. Yangını düşünmek istemiyordu ama çocukla babasını gördükten sonra anılar bir kez daha canlanmıştı.

O gece kendisinin ne kadar küçük olduğunu hatırladı. Korktuğunu, ağladığını ve yardım istediğini…

Birilerinin gelip ailesini kurtaracağına inanmıştı.

Çünkü ona göre yetişkinler sorunları çözmek için vardı. İtfaiyeciler insanları kurtarırdı. Birileri tehlikedeyse başka birileri gelip onlara yardım ederdi.

Ama kendi hayatında işler böyle olmamıştı.

John derin bir nefes aldı.

Yıllar geçmişti. O artık büyümüştü. Üniversiteye gidiyor, kendi hayatını kurmaya çalışıyordu. Yine de çocukken yaşadığı o olay, bugün bile içinde bir şeyleri harekete geçirebiliyordu.

Bir insanın yaptığı hata, başka birinin bütün hayatını değiştirebilir.

Bu düşünceyi ilk kez o gün düşünmüyordu. Yıllardır zihninin bir köşesinde taşıyordu.

O gece ailesini kurtaramayan insanlar için duyduğu öfke, zamanla daha karmaşık bir duyguya dönüşmüştü. Artık yalnızca kızgın değildi. Aynı zamanda üzgündü. Çünkü geçmişi değiştiremeyeceğini biliyordu.

Ne kadar düşünürse düşünsün annesiyle babasını geri getiremezdi.

John başını kaldırdı. Küçük çocuk babasının elini tutmuş, onunla birlikte parkın diğer tarafına doğru yürüyordu.

Bir an için gözleri doldu.

Sonra bakışlarını başka tarafa çevirdi.

Tam o sırada hastanedeki konuşma yeniden aklına geldi.

Beynindeki oluşum…

Tümör ihtimali…

Henüz kesinleşmemiş sonuçlar…

John'un içinde biriken korku yeniden ortaya çıktı. Geçmişte kaybettiklerini düşündükten sonra geleceğini kaybetme ihtimali de daha ağır geliyordu.

Ben de mi…?

Düşüncesini tamamlayamadı.

Başını iki eliyle tuttu ve yavaşça nefes verdi.

John: Daha hiçbir şey kesin değil…

Bunu kendisine tekrar hatırlattı.

John: Daha öğrenmem gereken şeyler var.

Bir süre daha bankta oturdu. Etrafındaki insanlar kendi hayatlarına devam ediyordu. Çocuklar oynuyor, aileler yürüyüş yapıyor, bazı insanlar telefonlarıyla konuşuyordu.

John ise sessizce geçmişini ve geleceğini düşünüyordu.

Bir zamanlar küçücük bir çocuk olarak ailesini kurtarmaları için insanlara yalvarmıştı. Şimdi ise yetişkin bir adam olarak kendi hayatında ne olacağını öğrenmeyi bekliyordu.

Henüz önünde ne olduğunu bilmiyordu.

Beynindeki oluşumun ne olduğu belli değildi. Geleceğinde onu nelerin beklediğini de bilmiyordu.

Bildiği tek şey, hayatın bazen insanın kontrolü dışında değişebildiğiydi.

John yavaşça banktan kalktı.

Bir süre parkın içinde yürüdü. Sonra çıkışa yöneldi.

Arkasında çocukların sesleri, ağaçların hışırtısı ve sıradan bir günün telaşı kaldı.

John ise kendi düşünceleriyle baş başa, evine doğru yürümeye devam etti.

Henüz nasıl bir insan olacağını bilmiyordu.

Ama geçmişi, bugününü şekillendirmeye devam ediyordu.